Ερρίκο Μαλατέστα

«Το λέμε με ειλικρίνεια, όσο επώδυνο κι αν είναι. Φασίστες υπάρχουν και έξω από το φασιστικό κόμμα, υπάρχουν σε όλες τις τάξεις και σε όλα τα κόμματα. Υπάρχουν συνεπώς παντού άτομα τα οποία αν και δεν είναι φασίστες (μπορεί να είναι και αντιφασίστες), έχουν φασιστική ψυχή, την ίδια δηλαδή επιθυμία για καταπίεση που χαρακτηρίζει τους φασίστες.» (Errico Malatesta, 28 Αυγούστου 1923, «Γιατί νίκησε ο φασισμός», Libero Accordo)

Στις 14 Δεκέμβρη του 1853 γεννιέται στην Santa Maria Capua Vetere της επαρχίας Caserta στη νότια Ιταλία, ο Errico Malatesta, ιστορική φυσιογνωμία του παγκόσμιου αναρχικού κινήματος. Για μεγάλο μέρος της ζωής του βρισκόταν σε εξορία και συνολικά πέρασε πάνω από δέκα χρόνια στην φυλακή. Έγραψε και εξέδωσε ριζοσπαστικές εφημερίδες ενώ ήταν φίλος του Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν (Михаил Александрович Бакунин) με τον οποίο πρωτοσυναντήθηκε το 1872 συμμετέχοντας στην Αναρχική Διεθνή του St. Imier.

Ο Errico Malatesta ήταν αναρχικός με αρχές. Θα επέμενε πάντα στις αναρχικές αξίες όποια κι αν ήταν η κατάσταση.

«Ο αριθμός αυτών που δηλώνουν αναρχικοί σήμερα είναι τόσο μεγάλος και κάτω από το όνομα αναρχία κρύβονται θεωρίες τόσο διαφορετικές και αντιφατικές, ώστε θα είχαμε πραγματικά άδικο αν τα χάναμε όταν το κοινό, που δεν είναι εξοικειωμένο με τις ιδέες μας, που δεν μπορεί να ξεχωρίσει αμέσως τις μεγάλες διαφορές που κρύβονται κάτω από την ίδια τη λέξη, μένει αδιάφορο στη προπαγάνδα μας και μας περιφρονεί. Δεν μπορούμε φυσικά να εμποδίσουμε τους άλλους να χρησιμοποιούν όποιο όνομα θέλουν όσο για το να σταματήσουμε εμείς να λεγόμαστε αναρχικοί. Αυτό δεν θα βοηθούσε σε τίποτα, γιατί ο κόσμος θα πίστευε απλούστατα ότι αλλάξαμε απόψεις. Αυτό που όλο και όλο μπορούμε και πρέπει να κάνουμε, είναι να διαχωρίζουμε ξεκάθαρα τη θέση μας από όσους έχουν διαφορετική αντίληψη για την αναρχία και από όσους, αν και έχουν τις ίδιες θεωρητικές απόψεις με μας, βγάζουν από αυτές πρακτικά συμπεράσματα διαφορετικά από τα δικά μας. Ο διαχωρισμός της θέσης μας πρέπει να είναι αποτέλεσμα μιας ξεκάθαρης έκθεσης των ιδεών μας και της ειλικρινούς και αδιάκοπης επανάληψης των απόψεων μας για όλα τα γεγονότα που έρχονται σε αντίθεση με τις ιδέες και την ηθική μας, χωρίς να έχουμε στο μυαλό μας την υπεράσπιση κάποιου συγκεκριμένου προσώπου ή χώρου. Γιατί αυτή η δήθεν αλληλεγγύη ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν ανήκουν και δεν θα μπορούσαν να ανήκουν στον ίδιο χώρο, υπήρξε ακριβώς ένα από τα βασικά αίτια της σύγχυσης.

Ο Μαλατέστα, μιλάει για τις πλειοψηφίες και τις μειοψηφίες...

Οι άβολες αλήθειες που πολλοί -δημοκράτες- δεν θέλουν να ακούσουν.
Δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμα της πλειοψηφίας να επιβάλει το νόμο στη μειοψηφία, ακόμη και αν η βούληση της πλειοψηφίας σε κάπως πολύπλοκα ζητήματα θα μπορούσε πραγματικά να ήταν εξακριβωμένη. Το γεγονός τού να έχεις την πλειοψηφία με το μέρος κάποιου δεν αποδεικνύει με οποιονδήποτε τρόπο ότι έχει και δίκιο. Πράγματι, η ανθρωπότητα έχει πάντα προχωρήσει μέσω της πρωτοβουλίας και των προσπαθειών των ατόμων και των μειοψηφιών, ενώ η πλειοψηφία, ως εκ της φύσεώς της, είναι αργή, συντηρητική, υποτακτική σε ανώτερη δύναμη και στα θεμελιωμένα προνόμια.
Αλλά αν δεν αναγνωρίζουμε μια φορά το δικαίωμα των πλειοψηφιών να κυριαρχούν πάνω στις μειοψηφίες, δεν αναγνωρίζουμε δέκα την κυριαρχία της πλειοψηφίας από τη μειοψηφία. Θα ήταν παράλογο να υποστηρίζουμε ότι το ένα είναι σωστό επειδή ανήκει στη μειοψηφία. Αν συνεχώς υπήρξαν προηγμένες και φωτισμένες μειοψηφίες, με τον ίδιο τρόπο υπήρξαν και μειοψηφίες που ήταν οπισθοδρομικές και αντιδραστικές· αν υπάρχουν ανθρώπινα όντα που είναι η εξαίρεση στον κανόνα, και μπροστά από την εποχή τους, υπάρχουν επίσης ψυχοπαθείς, και ειδικά υπάρχουν απαθή άτομα που επιτρέπουν στον εαυτό τους να σέρνονται ασυνείδητα από το ρεύμα των γεγονότων.

Ταξική πάλη ή ταξικό μίσος; …

Ένα διαχρονικό κείμενο του Ερρίκο Μαλατέστα από το 1921:

Εξέφρασα στο δικαστήριο του Μιλάνου κάποιες ιδέες σχετικά με την ταξική πάλη και το προλεταριάτο που προκάλεσαν κριτική και κατάπληξη. Καλύτερα να επανέλθω σε αυτές τις ιδέες.
Διαμαρτυρήθηκα αγανακτισμένα ενάντια στην κατηγορία της υποκίνησης μίσους· εξήγησα ότι στην προπαγάνδα μου πάντοτε προσπαθούσα να δείξω ότι οι κοινωνικές αδικίες δεν εξαρτώνται από την κακία του ενός αφεντικού ή του άλλου, του ενός κυβερνήτη ή του άλλου, αλλά μάλλον από τα αφεντικά και τις κυβερνήσεις ως θεσμούς· ως εκ τούτου, το γιατρικό δεν βρίσκεται στην αλλαγή των επιμέρους κυβερνώντων, αντ’ αυτού είναι απαραίτητο να καταστρέψουμε την ίδια την αρχή από την οποία οι άνθρωποι κυριαρχούν πάνω στους ανθρώπους· εξήγησα επίσης ότι πάντοτε τόνιζα ότι οι προλετάριοι δεν είναι ατομικά καλύτεροι από τους αστούς, όπως φαίνεται από το γεγονός ότι ένας εργάτης συμπεριφέρεται σαν ένας κανονικός αστός, και μη χειρότερα, όταν βρίσκεται κατά τύχη σε θέση πλούτου και διοίκησης.