Πολύς λόγος γίνεται τελευταία περί αξιοκρατίας και περί ίσων ευκαιριών. Γιατί άραγε; Από που προέκυψαν αυτές οι όροι και σε τί αποσκοπούν όσοι του έχουν κάνει σημαία τους; Ας ανατρέξουμε λίγο στην ιστορία και το κοινωνικό περιεχόμενο αυτών των ιδεών.
Το ιδεολόγημα της «αξιοκρατίας» εκφράζει παραστατικά το μηχανισμό ιδεολογικής αφομοίωσης των κυρίαρχων κεφαλαιοκρατικών σχέσεων και της κυρίαρχης ιδεολογίας της αστικής τάξης. Βάσει αυτού του ιδεολογήματος ο καθ’ ένας πρέπει να συμμορφώνεται με τη θέση και το ρόλο του στην κοινωνία γιατί κατέχει αυτό που του αξίζει ( Young M., Bell D. κ.α.). Το κυρίαρχο σύστημα σχέσεων παραγωγής, η κυριαρχία του κεφαλαίου, οι βαθύτατες ταξικές αντιθέσεις και η ιεραρχία βάσει της κλίμακας της διαθέσιμης ιδιωτικής ιδιοκτησίας μέσων παραγωγής, βάσει της άντλησης υπεραξίας από τη μισθωτή εργασία, θεωρείται εδώ ως κάτι το δεδομένο, σαν να πρόκειται για αδιαμφισβήτητο και ακλόνητο φυσικό φαινόμενο… Τα περί «γνήσιας», «άδολης», «μη πελατειακής» κλπ. αξιοκρατίας δεν θίγουν την ουσία του προβλήματος, δεν αγγίζουν το πρόβλημα της εκμετάλλευσης και των συνακόλουθων κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων ατόμων, ομάδων, τάξεων, λαών, περιφερειών κ.λπ. Απλώς ανάγουν το όλο πρόβλημα σε καθαρά «διαδικαστικό-διαχειριστικό», μεταθέτοντάς το παρελκυστικά στην ύπαρξη ή στην απουσία μηχανισμού διασφάλισης «σωστής» αξιοκρατίας ή στην πιο «αντικειμενική» αποτίμηση, στην «καλύτερη» αξιολόγηση, στον «σωστό» καθορισμό της «τιμής» που πρεσβεύει το κάθε άτομο, η κάθε κοινωνική ομάδα και τάξη στο παζάρι των αξιών, στην αγορά «αξίων» και «αναξίων»…Στην κυριολεξία σημαίνει εξουσία που στηρίζεται στις αξίες.
