Μια ακόμα έκφραση αριστερής μελαγχολίας

Του Μάκη Καβουριάρη

Τον Μάιο του 2013, στο αφιέρωμα της Αυγής για τα 45 χρόνια του Μάη (19-5), αναφέρθηκα στις διαφορές ανάμεσα στο 1968 και το 2013. Για το γεγονός ότι η γενιά που δημιούργησε τον φοιτητικό Μάη έφτασε ή οδεύει προς το προσδόκιμο της ζωής της και για το γεγονός ότι στα 45 αυτά χρόνια (ένας ολόκληρος κύκλος. Κοντράτιεφ, με τις διακυμάνσεις του στην οικονομία και τις επιπτώσεις σε όλα τα επίπεδα του κοινωνικού σχηματισμού) δύο γενιές προστέθηκαν στην γενιά που δημιούργησε το γεγονός.

Οι νέοι σήμερα (το 2013) είναι τα εγγόνια των νέων εκείνης της εποχής (το 1968). Οι εποχές όμως άλλαξαν. Οι νέοι τότε αμφισβήτησαν την κοινωνία της κατανάλωσης και του θεάματος, την κοινωνία που οικοδομήθηκε μετά τον πόλεμο, στα ερείπια που άφησε ο πόλεμος, στις νέες πηγές κερδοφορίας του κεφαλαίου, στις σχέσεις ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις, τις γενιές, τα φύλα, τους λαούς. Σήμερα, την εποχή της κρίσης, η γενικευμένη αμφισβήτηση στρέφεται εναντίον της φτώχειας, της ανεργίας, της ανασφάλειας και της αβεβαιότητας που μαστίζουν τις κοινωνίες μας.
Πέρα όμως από τις διαφορετικές καταστάσεις και συνθήκες, ανάμεσα στο τότε και το τώρα, υπάρχει μια ουσιώδης διαφορά που έχει σχέση με τη σχέση ανάμεσα στη θεωρία και την πράξη. Η δεκαετία του ’60, εκτός από τα μεγάλα γεγονότα της περιόδου και τα κοινωνικά κινήματα που αναπτύχθηκαν σ’ Ανατολή και Δύση, ήταν γόνιμη στον χώρο των ιδεών. Ο μαρξισμός ήταν, όπως γράφει ο Σαρτρ, «ο αξεπέραστος ορίζοντας της εποχής» και για τον Φουκώ «ήταν δύσκολο την περίοδο εκείνη να μην είσαι μαρξιστής και να μην αναφέρεσαι στον Μαρξ».