Χωρίς λόγια

ΠΡΟΔΙΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΑ ΤΕΜΠΗ: Ιδιωτικό κεφάλαιο/εξάρτηση και συγκοινωνίες— δυο ασύμβατες έννοιες

Η έκταση της τραγωδίας από την πρόσφατη σιδηροδρομική καταστροφή στα Τέμπη αποκαλύπτεται με δόσεις, προφανώς για να «προετοιμαστεί η κοινή γνώμη» —παλιό κόλπο των διαμορφωτών της— ενώ βέβαια δεν ήταν ούτε τυχαία ούτε μη αναμενόμενη.

Δεν ήταν τυχαία, αν αναλογιστεί κανείς πόσες ανάλογες τραγωδίες (τόσο σε έκταση και ένταση όσο και σε συχνότητα) είχαμε στο παρελθόν, στην Ελλάδα και αλλού. Ιδιαίτερα μάλιστα αν συγκρίνουμε τα στατιστικά στοιχεία των σχετικών «ατυχημάτων» πριν και μετά τις ιδιωτικοποιήσεις των σιδηροδρομικών συγκοινωνιών στη Νέα Διεθνή Τάξη της Νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης.

Και κάθε άλλο παρά μη αναμενόμενη ήταν αν εξετάσουμε τη διαχρονική τάση παρόμοιων ατυχημάτων, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Και αυτό, ενώ θα υπέθετε κανείς ότι οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις θα έπρεπε να είχαν συνδεθεί με τη μείωση των σχετικών ατυχημάτων.

Εάν λοιπόν θεωρήσουμε τις συγκοινωνίες σαν κοινωνικό αγαθό, τότε κάθε έννοια ιδιωτικοποίησής τους θα ήταν ασύμβατη με αυτόν τον χαρακτήρα τους. Γι’ αυτό και σχεδόν όλες οι σοσιαλιστικές κυβερνήσεις στη Δύση πάντα θεμελιωνόντουσαν στις δημόσιες συγκοινωνίες, οι οποίες παρείχαν και δυνατότητες ώστε η συγκοινωνιακή μεταφορά να θεωρείται κοινωνικό αγαθό που θα μπορούσε να παρέχεται δωρεάν στους ηλικιωμένους, τους φοιτητές και ανάλογες κοινωνικές κατηγορίες.

Όποιος μιλά για ανθρώπινο λάθος, θέλει να κουκουλώσει τις ευθύνες

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποφάνθηκε στο διάγγελμά του ότι “όλα δείχνουν τραγικό ανθρώπινο λάθος”. Η γραμμή όμως είχε δοθεί από την πρώτη στιγμή και το σύνολο των ΜΜΕ την αναπαράγει: Λάθος του σταθμάρχη. Οι πιο φανατικοί της κυβερνητικής γραμμής, μας ανακοινώνουν όχι απλά την ετυμηγορία αλλά και την ποινή: Πόσα χρόνια κάθειρξης περιμένουν τον σταθμάρχη. 

Σε αντίθεση με το κυβερνητικό αφήγημα, στον 21ο αιώνα, το “ανθρώπινο λάθος”, ως ερμηνεία τραγωδιών, απαγορεύεται. Γιατί μια πληθώρα διαδικασιών, αυτοματισμών, δικλείδων ασφαλείας, έχουν αναπτυχθεί ακριβώς για να επισημαίνουν το “ανθρώπινο λάθος” και να αποτρέπουν τα αποτελέσματά του. 

Δεν ζούμε στον 19ο αιώνα για να εξαρτάται η πορεία δύο τρένων από την αντιληπτική ικανότητα ενός σταθμάρχη. Ζούμε στον 21ο αιώνα, όπου έχουν αναπτυχθεί συστήματα ασφαλείας, εφαρμογές, αλγόριθμοι και τυποποιημένες λειτουργίες. 

Οι θετικές επιστήμες έχουν διατυπώσει και εφαρμόσει ένα πλήθος τεχνικών που αναζητούν βήμα το βήμα τις αιτίες υπό τις οποίες μπορεί να συμβεί ένα ατύχημα και αναπτύσσουν τρόπους να τις διορθώσουν. Από την RCA μέχρι την CAPA και από την SOP μέχρι το QMS, οι οργανισμοί, μικροί ή μεγάλοι έχουν να επιλέξουν μια πληθώρα εργαλείων και διαδικασιών που θα διασφαλίζουν την ποιότητα και την ασφαλή λειτουργία. Και ακόμα περισσότερο, υπάρχουν διαδικασίες, που ελέγχουν τις διαδικασίες, που ελέγχουν τις διαδικασίες, που ελέγχουν το ανθρώπινο λάθος. 

Οι άριστοι απόφοιτοι του Κολλεγίου Αθηνών, του Κολούμπια και του Ταφτς, δεν έχουν ακούσει τίποτα για αυτά;

Άτεχνη ανοησία

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου (ΚΙΜΠΙ)

Ομολογώ τη θεμελιώδη άγνοιά μου στην ψηφιακή τεχνολογία. Και παρότι είμαι, όπως όλοι μας, εκών άκων χρήστης μερικών από τις αναρίθμητες εφαρμογές και εκδοχές της τεχνητής νοημοσύνης, η δυνατότητα κατανόησής της παραμένει στο επίπεδο της φυσικής ανοησίας. Μπορεί αυτό να είναι ψιλο-υπερβολή για να υπηρετηθεί το σχήμα λόγου (τεχνητή νοημοσύνη>< φυσική ανοησία), αλλά μερικές φορές αισθάνομαι πραγματικά χαζός και πιθανότατα θα παραμείνω για τις επόμενες λίγες δεκαετίες του βίου μου, καθώς η AI (Artificial Intelligence) και τα ρομπότ θα εξελίσσονται αλματωδώς, αλλά ο δικός μου νους θα μένει καθηλωμένος στα πενιχρά κεκτημένα της αναλογικής εποχής.

Με παρηγορεί, ωστόσο, η ιδέα ότι τα επιτεύγματα του γενναίου νέου κόσμου για τα οποία επαίρονται οι πολυεθνικές της τεχνητής νοημοσύνης προέρχονται από ανθρώπους της γενιάς μου και λίγο μικρότερους. Οι ιδιοκτήτες της Google είναι ήδη πενηντάρηδες, ο Μπέζος κοντεύει τα 60 και ο Γκέιτς είναι ήδη 67. Ακόμη πιο παρηγορητικό είναι πως αρκετοί συνομήλικοι φίλοι που δεν είχαν αλλεργία στα μαθηματικά, τη φυσική και τις λεγόμενες θετικές επιστήμες δεν έχουν καμιά αμηχανία και κανένα μεταφυσικό δέος απέναντι στα μηχανήματα του διαβόλου, τους αλγόριθμους και τα ρομπότ. Κι αν χρειαστεί, θα βάλουν ένα χέρι βοήθειας.

Ίσως η πιο αισιόδοξη και θετική είδηση των τελευταίων ημερών για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι το Bard της Google έκανε λάθος. Αδιάφορο αν η εταιρεία έχασε μετά 100 δισ. δολάρια χρηματιστηριακή αξία, μην ανησυχείτε, σε δυο βδομάδες μπορεί να την ανακτήσει γιατί, ανεξάρτητα από τις γκάφες της τεχνητής νοημοσύνης, η αγελαία κερδοσκοπική ανοησία της αγοράς είναι αήττητη. Η είδηση ότι το Bard όπως και το ChatGPT κάνουν λάθη είναι αισιόδοξη γιατί μας θυμίζει πως είναι ανθρώπινες κατασκευές. Οι μηχανές μπορούν να είναι τόσο σοφές, τόσο έξυπνες, αλλά και τόσο χαζές και τόσο άσχετες όσο τα δισεκατομμύρια ανθρώπων των οποίων τη γνώση και την άγνοια ενσωματώνουν. Οι πληροφορίες που διαχειρίζονται και επεξεργάζονται τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης της Google ή της Microsoft είναι οι πληροφορίες που εμείς διαθέτουμε και εισάγουμε στην τεράστια ψηφιακή δεξαμενή δεδομένων της ανθρωπότητας. Αλλά, μαζί με τις τεκμηριωμένες, επιστημονικά διασταυρωμένες πληροφορίες εισάγουμε και δοξασίες, θρησκευτικές πεποιθήσεις, θεωρίες συνωμοσίας, παρανοήσεις και απλές μπούρδες. Το λάθος είναι ο πρόγονος του σωστού. Είναι ο τρόπος που ο ανθρώπινος εγκέφαλος μαθαίνει διορθώνοντας διαρκώς τον εαυτό του.

Μικροτσίπ και μονοπώλιο: ένα νέο μέτωπο της παγκόσμιας μάχης

Ο αγώνας για τον έλεγχο της πρόσβασης στην τεχνολογία των ημιαγωγών είναι η τελευταία εκδοχή της ιμπεριαλιστικής προσπάθειας να διατηρήσει την τεχνολογική του κυριαρχία επί του αναπτυσσόμενου κόσμου – μια κυριαρχία που είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της δυνατότητάς του να αποσπά υπερκέρδη.

Καθώς αποτελεί βασικό μοχλό της παραγωγικής και τεχνολογικής προόδου, οι αστοί οικονομολόγοι δίνουν όλο και μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη και κατασκευή των νέων γενεών μικροεπεξεργαστών ημιαγωγών, και δεν είναι οι μόνοι. Οι νομοθέτες και η άρχουσα τάξη των κυριότερων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, ιδίως των ΗΠΑ και της Βρετανίας, επιθυμώντας διαρκώς να αναχαιτίσουν την άνοδο της Κίνας ως οικονομικού ανταγωνιστή, επιδιώκουν να αξιοποιήσουν το τεχνολογικό τους πλεονέκτημα σ’ αυτόν τον τομέα για να διατηρήσουν την κατά τα άλλα φθίνουσα παγκόσμια οικονομική και στρατιωτική ηγεμονία τους.

«Στις 7 Οκτωβρίου [2022] κηρύχθηκε ένας παγκόσμιος πόλεμος. Κανένας ειδησεογραφικός σταθμός δεν αναφέρθηκε σε αυτόν, παρόλο που όλοι θα πρέπει να υποστούμε τις επιπτώσεις του. Εκείνη την ημέρα, η κυβέρνηση Μπάιντεν εξαπέλυσε τεχνολογική επίθεση εναντίον της Κίνας, θέτοντας αυστηρά όρια και εκτεταμένους ελέγχους στις εξαγωγές όχι μόνο ολοκληρωμένων κυκλωμάτων, αλλά και στο σχεδιασμό τους, στις μηχανές που χρησιμοποιούνται για να τα «εγγράψουν» στο πυρίτιο και στα εργαλεία που παράγουν αυτές οι μηχανές. Στο εξής, εάν ένα κινεζικό εργοστάσιο χρειάζεται οποιοδήποτε από αυτά τα εξαρτήματα για την παραγωγή προϊόντων – όπως τα κινητά τηλέφωνα της Apple ή τα αυτοκίνητα της GM – οι ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις πρέπει να ζητούν ειδική άδεια για την εξαγωγή τους.

Ψηφιακή τεχνολογία & Εργασιακές Σχέσεις στο Σχέδιο-Πισσαρίδη, Επιστολή-Τρίτη

Του Γιάννη Περάκη

Όταν Ένα Σχέδιο Καθίσταται Αναξιόπιστο

Μετά από την παράθεση των αντίθετων αλλά και τεκμηριωμένων απόψεων στο σχέδιο-Πισσαρίδη, στα μεγάλα ζητήματα των συντάξεων (Επιστολή-Πρώτη) και των βασικών πολιτικών επιλογών (από το 1962, ημερομηνία σύνδεσης στην τότε ΕΟΚ αλλά και στην ευρωζώνη) μέχρι τα μνημόνια (Επιστολή-Δεύτερη), σειρά έχουν οι απόψεις των «σοφών» για το μέλλον της εργασίας, τους εργαζόμενους αλλά και της κοινωνίας.

Α) Ψηφιακή τεχνολογία και Εργασιακές Σχέσεις, του Σχεδίου-Πισσαρίδη

Κοινωνικό κράτος(σελ.24...του σχεδίου-Πισσαρίδη): Σημαντικές οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο μέσο εισόδημα: Η οικονομική κρίση της περασμένης δεκαετίας στην Ελλάδα έχει αφήσει βαθιές κοινωνικές πληγές. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας ανήλθε το 2019 σε €18,2 χιλ. σε τιμές του 2010, παραμένοντας κατά 20,0% χαμηλότερο σε σχέση με το 2007 (€22,7 χιλ.). Παράλληλα, η απόσταση σε σύγκριση με τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους αυξήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης, από -11,0% και -22,7% σε σύγκριση με την ΕΕ (€25,5 χιλ.) και Ευρωζώνη (€29,4 χιλ.) το 2007, σε -35,1% (€28,0 χιλ.) και -41,9% (€31,3 χιλ.) αντίστοιχα το 2019. Πλέον, η Ελλάδα βρίσκεται στην 17η θέση ανάμεσα στις 27 χώρες μέλη της ΕΕ με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (από 14η το 2007).

Πώς ο Bill Gates κυρίευσε την Παγκόσμια Υγεία...

Οι «ανώνυμοι» ύποπτοι και οι ψηφιακές ιχνηλατήσεις

Έξυπνο κινητό, στην Ελβετία, με την εφαρμογή DP-3T (Decentralized Privacy-Preserving Proximity Tracing). To σύστημα είναι αποκεντρωμένο και βασίζεται στη μεταφορά μέσω Bluetooth των δεδομένων από τον θετικό χρήστη σε άλλους χρήστες, με τους οποίους ήρθε σε επαφή, «σχεδόν ανωνυμοποιημένα»

Του Τάσου Τέλογλου

Μία από τις πιο δύσκολες περιπτώσεις ιχνηλάτησης πιθανών κρουσμάτων ήταν εκείνη ενός Σομαλού που πήρε το λεωφορείο με προορισμό την Καρδίτσα. Ο Αφρικανός βρέθηκε θετικός στον κορωνοϊό αλλά η ιχνηλάτηση των επαφών του στο λεωφορείο δεν ήταν απλή, ωστόσο «υπήρχε η λίστα επιβατών», είπε κάποια στιγμή στον γράφοντα στενός συνεργάτης του υφυπουργού Πολιτικής Προστασίας Νίκου Χαρδαλιά.

Στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς των πόλεων όμως αυτό δεν θα είναι απλό, γιατί λίστα επιβατών ασφαλώς δεν υπάρχει, το πλήθος που περιβάλλει έναν ή μια επιβάτιδα είναι «ανώνυμο». Το ίδιο μπορεί να συμβεί στις μη αριθμημένες θέσεις της ακτοπλοΐας ή με τους ξένους επισκέπτες της χώρας, π.χ. σε μια ταβέρνα της Κρήτης ή σε μια παραλία της Μυκόνου. Στο πλαίσιο που δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα η Ε.Ε. αναφέρει ότι «οι ψηφιακές τεχνολογίες και τα δεδομένα πρέπει να παίξουν έναν πολύτιμο ρόλο στην αντιμετώπιση της πανδημίας. Φορητές εφαρμογές θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ιχνηλάτηση επαφών και να υποστηρίξουν τις αρχές της δημόσιας υγείας στην παρακολούθηση και στον περιορισμό της διασποράς του ιού».

Κορωνοϊός: Ιχνηλάτηση επαφών (Contact Tracing) και Ειδοποίηση Έκθεσης (Exposure Notification)

Των Γιώργου Τσίρτση και Σπύρου Τάσση*

Σε αυτό το άρθρο επιχειρούμε μία διερεύνηση της τεχνολογικής λύσης ιχνηλάτησης επαφών και ειδοποίησης πολιτών για πιθανή έκθεση στον νέο κορωνοΐό που αναπτύχθηκε και προτείνεται από την σύμπραξη δύο τεχνολογικών κολοσσών, της Apple και της Google και ανακοινώθηκε πρόσφατα.

Τέτοιου είδους μηχανισμοί θεωρούνται απαραίτητοι για την έξοδο από τα μέτρα καραντίνας, στα οποία βρίσκονται πολλές χώρες, όπως και η Ελλάδα, με στόχο το άνοιγμα της οικονομίας και την πιο ελεύθερη μετακίνηση των πολιτών με παράλληλο περιορισμό τυχόν επανεκκίνησης μίας εκθετικής μετάδοσης του ιού. Εκτός από τα άμεσα και μεσοπρόθεσμα οφέλη για την συγκεκριμένη πανδημία του Covid-19, η καθιέρωση μιας τέτοιας τεχνολογικής λύσης μπορεί να αποτελέσει και έναν αποτελεσματικό τρόπο για την καλύτερη και πιο έγκαιρη διαχείριση παρόμοιων κρίσεων. Προς τον σκοπό αυτό, βέβαια, θα πρέπει να ενσωματωθεί σε μία γενικότερη πολιτική για τον έλεγχο πανδημιών, παράλληλα με τα εργαλεία των περιορισμών στην κυκλοφορία, της ενδυνάμωσης του συστήματος υγείας και την τροφοδοσία του με επαρκή είδη προστασίας, κ.α.

Welcome to the New World...

Κορονοϊός και 5G

Του Κώστα Κάππα

Το 5G ξέρανε πάρκα, σκότωσε πουλιά, προκάλεσε αυτοκτονίες, ήταν αναμενόμενο λοιπόν να προκαλέσει (ή έστω να επιταχύνει την εξάπλωση) και την πανδημία του Covid-19!

Ήδη, πολλοί και σοβαροί δημοσιογράφοι απάντησαν με υπομονή και διεξοδικά σε δεκάδες αιτιάσεις, από εξωφρενικές έως κλασικά συνωμοσιολογικές:

• Δεν ήταν η Wuhan η πρώτη πόλη στον κόσμο όπου δοκιμάστηκε το δίκτυο 5G και οι επιπτώσεις του στην υγεία.
• Στη Ν. Κορέα εγκαταστάθηκε αρχικά το δίκτυο 5G όπου σημειώθηκαν έως την 9η Απριλίου, 10.427 περιστατικά κορονοϊού με 204 θανάτους (θνητότητα χαμηλότερη από 2%).
• Το δίκτυο 5G δεν έχει εγκατασταθεί ακόμη στο Ιράν, οπότε δεν είναι υπεύθυνο για τη διασπορά του ιού.
• Η θνητότητα του κορονοϊού στις ιταλικές πόλεις με ανεπτυγμένο δίκτυο 5G, δεν ήταν η μεγίστη, αντίθετα, κυμαινόταν από 2% έως 10%, όπως ακριβώς και στις περιοχές με ανύπαρκτη ανάπτυξη του 5G.
• Οι τακτικές προσομοιώσεις και ασκήσεις πανδημιών, πυρκαϊών, σεισμών και άλλων καταστροφών δεν είναι συνωμοσίες, είναι υποχρέωση των Κρατών και των Οργανισμών και στατιστικά, πολλές θα συμπέσουν χρονικά πριν από πραγματικά συμβάντα (Johns Hopkins Institute -“άσκηση πανδημίας”- Οκτώβριος 2019, πανδημία Covid-19 - Φεβρουάριος 2020).
• Κανένα διαπιστευμένο εργαστήριο στον κόσμο και καμία μελέτη δεν ισχυρίζεται ότι ο ιός “γεννήθηκε” τεχνητά σε πάγκο εργαστηρίου.

Επιστημονική Δικτατορία και Παγκόσμια Διακυβέρνηση

Της Φωτεινής Μαστρογιάννη

«Πρέπει να κυριαρχήσουμε στην κατάχρηση της εξουσίας της τεχνολογικής ελίτ και να επιστρέψουμε στις συνταγματικές και πνευματικές αξίες της χώρας μας. Υπάρχει σίγουρα κόστος, τόσο υλικό όσο και πνευματικό, που πρέπει να πληρωθεί αν δεν το πράξουμε».

Ντουάιτ Αϊζενχάουερ - Αμερικανός Πρόεδρος 

Στις δύσκολες ημέρες της πανδημίας του κορωνοϊού που ζει η χώρα μας αλλά και όλος ο πλανήτης παρατηρούμε την επικράτηση της ιατρικής έναντι της πολιτικής.

Η επικράτηση αυτή εμφανίζεται ως μία προσωρινή (;) αναγκαιότητα για την προστασία της ανθρώπινης ζωής. Η πολιτική υποχωρεί μπροστά στην επιστήμη. Ολόκληρα κράτη αποκλείονται από την οικονομική και την κοινωνική δραστηριότητα λόγω της έκτακτης υγειονομικής ανάγκης με μέτρα προφύλαξης για τα οποία αποφασίζει και επιβάλλει η ιατρική-επιστημονική κοινότητα. Τα μέτρα αυτά περιορίζουν σημαντικά τις όποιες ελευθερίες έχουν απομείνει στον άνθρωπο στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή.

Στο σημείο αυτό, η ρήση του Αμερικανού Προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ είναι ιδιαίτερα επίκαιρη. «Θα πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση όσον αφορά τον κίνδυνο που διατρέχει η δημόσια πολιτική να καταστεί αιχμάλωτη μίας επιστημονικής τεχνολογικής ελίτ».

Ένα ψηφιακό μέλλον γεμάτο υποσχέσεις...

Του Κώστα Κάππα

Δεν θυμόταν από πότε είχε να βγει από το σπίτι. Ο χειμώνας ήταν δύσκολος από ότι τον πληροφορούσε το Weather Forecasting, αλλά αυτός είχε κεντρική θέρμανση. Όσο για φαγητό και σπιτικές προμήθειες, το “Consumer Home” τον προμήθευε με τα πάντα, ακόμη και φαγητά μαγειρεμένα, με απλή εντολή στην ιστοσελίδα της φίρμας και παράδοση στο σπίτι του. Ολημερίς φορούσε αθλητική φόρμα, αλλά όταν είχε μάθημα με τους φοιτητές αναγκαζόταν από πάνω να βάζει μια μπλούζα. Για τα προσχήματα. Καθηγητής ήταν.

Τα τελευταία χρόνια, η Σχολή όπου δίδασκε, είχε εγκαταστήσει πρωτοπόρες μεθόδους διδασκαλίας, αξιοποιώντας πλήρως την τεχνολογία. Teleconferences, Distant Learning, Open Electronic Platforms, όλα εκ του μακρόθεν, όλα ψηφιακά, δεν χρειαζόταν να πηγαίνει ούτε αυτός, ούτε οι φοιτητές του στα αμφιθέατρα. Μία οθόνη υπολογιστή, μία κάμερα και τα απαραίτητα καλώδια δίπλα στην πολυθρόνα του, ήταν αρκετά. Ακόμη και με τους συναδέλφους του επικοινωνούσε ψηφιακά. Κόπηκαν οι επισκέψεις στο Ηράκλειο, στην Αλεξανδρούπολη, στην Πάτρα για συμμετοχή σε εκλεκτορικά σώματα ή σε επιστημονικά σεμινάρια. Οι διαλέξεις του είχαν ως μοναδικό άμεσο ακροατήριο, τον φακό της κάμερας. Μαζί με τα ταξίδια κόπηκαν αναγκαστικά και οι βραδινές έξοδοι στα φαγάδικα της οικοδέσποινας πόλης. Αλλά δεν πειράζει. Κερδήθηκε πολύτιμος χρόνος, να δουλέψει κι’ άλλο.

Αυτόματο μέλλον

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

Το μέλλον είναι μέγεθος αντιστρόφως ανάλογο του παρελθόντος σου. Οσο περισσότερο έχεις συσσωρεύσει από το δεύτερο, τόσο λιγότερο σε απασχολεί το πρώτο. Οταν έχεις καταναλώσει άνω των 2/3 του προσδόκιμου επιβιώσεως, σε ενδιαφέρει πολύ το αν θα υπάρχει συνταξιοδοτικό σύστημα το 2037, αλλά ελάχιστα το πόσο θα έχει ρομποτοποιηθεί η εργασία.

Παρ’ όλα αυτά, μόνο οι άνθρωποι που έχουν πίσω τους αρκετό παρελθόν μπορούν να αντιληφθούν την τεράστια απόσταση που έχει διανυθεί μεταξύ 20ού και 21ου αιώνα.

Οι γιαγιάδες κι οι παππούδες μας γεννήθηκαν σαν άνθρωποι της γης προορισμένοι να ζήσουν κυρίως από την καλλιέργειά της. Οι όροι ζωής τους δεν διέφεραν δραματικά από τους ανθρώπους της προϊστορικής γεωργικής επανάστασης. Οι γονείς μας συσσωρεύτηκαν στις πόλεις για να γίνουν εργάτες ή υπάλληλοι, δουλεύοντας στις συνθήκες μιας -ανολοκλήρωτης στα ελληνικά δεδομένα- βιομηχανικής επανάστασης. Εμείς -του ’60 οι εκδρομείς- ζήσαμε την παράξενη μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή τεχνολογία, κυρίως ως καταναλωτές, λιγότερο ως παραγωγοί. Τα παιδιά και τα εγγόνια μας θα ζήσουν σ’ ένα περιβάλλον στο οποίο όλες οι τεχνολογίες συντίθενται σε ένα αυτοματοποιημένο όλον που θολώνει τα όρια ανάμεσα στο φυσικό και το τεχνητό, το βιολογικό και το ψηφιακό, το ανθρώπινο και το ρομποτικό.

«Το έξυπνο τηλέφωνο είναι η πιο αξιόπιστη συσκευή του καπιταλισμού της επιτήρησης»

"Το «έξυπνο» τηλέφωνο είναι πιθανώς η πιο αξιόπιστη συσκευή επιτήρησης που εφευρέθηκε ποτέ. Είναι μια διαδικασία «παραχώρησης» από τη μια ιδιωτική εταιρεία στην άλλη. Ετσι γίνεται το πρώτο κρίσιμο βήμα για τον καπιταλισμό της επιτήρησης.
Υπάρχουν πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας, των οποίων η πώληση των δεδομένων αποτελεί μια θεμελιωδώς παράνομη πράξη. Και πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη μη νομιμότητα αυτής της απόσπασης δεδομένων στη ρίζα της. Δηλαδή, να πούμε ότι η ανθρώπινη εμπειρία δεν είναι διαθέσιμη για πώληση."

Η καθηγήτρια Κοινωνικής Ψυχολογίας Σοσάνα Ζούμποφ λέει ότι οι χρήστες του Ιντερνετ μοιάζουν με τα ινδικά χοιρίδια στον λαβύρινθο, στα οποία δίνεται ένα ερέθισμα και, με βάση την αντίδρασή τους, οι ιδιωτικές εταιρείες μελετούν τη συμπεριφορά τους για εμπορικούς σκοπούς. Καλεί την κοινότητα του διαδικτύου και τους ενεργούς πολίτες να αντιδράσουν με πολιτικές και νομικές μεθόδους. 

● Αναφερόμενη στην καθημερινή επιτήρηση της ζωής μας από ποικίλες κυβερνητικές υπηρεσίες και εμπορικές επιχειρήσεις, έχετε δηλώσει ότι «σήμερα ο καπιταλισμός δημιουργεί ένα περιβάλλον από το οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε». Είναι όντως έτσι;

Το πλαίσιο αυτής της κατάστασης βρίσκεται στην εξέλιξη του καπιταλισμού και στη μετάβαση από τον βιομηχανικό καπιταλισμό στον καπιταλισμό της πληροφορίας.

Τεχνολογία και Ανθρωπολογία. Μία κρίσιμη σχέση

Παρουσίαση του τεύχους 147 του περιοδικού Σύναξη, με θέμα Τεχνολογία και Ανθρωπολογία Μία κρίσιμη σχέση

Γιουβάλ Νώε Χαράρι: Η τεχνητή νοημοσύνη ανοίγει τον δρόμο για ψηφιακές δικτατορίες

Η τεχνολογία, ιδίως οι δύο αιχμές της, η τεχνητή νοημοσύνη και η βιοτεχνολογία, μπορούν να διαβρώσουν τα θεμέλια της δημοκρατίας και να υποσκάψουν την ελευθερία και την ισότητα, ευνοώντας τη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια μιας μικρής ελίτ, η οποία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μια σύγχρονη τυραννία, μια ψηφιακή δικτατορία.

Αυτό προειδοποιεί ο διάσημος ισραηλινός ιστορικός Γιουβάλ Νώε Χαράρι, συγγραφέας των μπεστ-σέλερ (και στη χώρα μας) "Sapiens" και "Homo Deus", στο νέο βιβλίο του «21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε.

Ο Χαράρι θυμίζει ότι δεν υπάρχει τίποτε αναπόφευκτο και μη αναστρέψιμο στις σημερινές δημοκρατίες, οι οποίες, παρά τις επιτυχίες τους, αποτελούν ένα «ανοιγοκλείσιμο» του ματιού στον μακρύ ιστορικό χρόνο. Οι μοναρχίες, οι ολιγαρχίες και άλλες μορφές αυταρχικής διακυβέρνησης έχουν υπάρξει για πολύ περισσότερο καιρό -και συνεχίζουν να υπάρχουν σήμερα σε ουκ ολίγες χώρες.

Τα ιδανικά της ελευθερίας και της ισότητας είναι πολύ πιο ευάλωτα από ό,τι νομίζουμε, συνεπώς υπάρχει κίνδυνος να αποδειχθούν εφήμερα, κυρίως λόγω των νέων τεχνολογιών. Ήδη, όπως λέει, στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα η φιλελεύθερη δημοκρατία φαίνεται να χάνει σταδιακά την αξιοπιστία της, καθώς «στριμώχνεται» το μεγάλο στήριγμά της, η μεσαία τάξη, ενώ παράλληλα σε αρκετές χώρες ο πολιτικός λόγος γίνεται ολοένα πιο διχαστικός, δημαγωγικός και αυταρχικός.

Εν μέρει αυτό

Έχετε χάσει τον κόσμο σαν κι εμένα;

Ευχαριστώ τον φίλο Δημήτρη Κ.

Τεχνητή Νοημοσύνη και Αυτοματισμός – Η μεγάλη συρρίκνωση της μεσαίας τάξης

Του Γιάννη Αγγελάκη

Το πιο πρακτικό πρόβλημα που ήδη αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι ότι αν και οι νέες τεχνολογίες και οι αλγόριθμοι βοηθούν στην πιο αποδοτική λειτουργία τομέων της ανθρώπινης δραστηριότητας ωθούν και ένα μεγάλο αριθμό αυτών των ανθρώπων που αποτελούσαν τμήμα τους, στην ανεργία.

Στην πραγματικότητα, οι νέες τεχνολογίες δεν οδηγούν απλά στην ανεργία αλλά έρχονται να αντικαταστήσουν την ανάγκη για εργατικό δυναμικό καθιστώντας περιττή την ύπαρξή του με όρους αξιοκρατικούς.

Αυτοί που χάνουν τη δουλειά τους, δεν είναι απλά οι χαμένοι μίας κοινωνίας που προχωρά, αλλά είναι αυτοί που ορθώς και με βάση στοιχείων, είναι περισσότερο αποδοτικό για την οικονομία της δραστηριότητας της οποίας αποτελούσαν τμήμα της, να μην εργάζονται. Οριοθετήθηκε ότι θα πρέπει να βρεθούν εκτός του νέου κόσμου για να βελτιστοποιηθεί η λειτουργικότητά, η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα του συστήματος. Με μία φράση; Το σύστημα λειτουργεί καλύτερα για όλους χωρίς αυτούς. [108]

Αριστερή ρουφιανοτεχνολογία παρακολούθησης φτωχών και μικρομεσαίων

Του Δημήτρη Μπελαντή

Υπερτεχνολογία παρακολούθησης. Η "Αυγή" φαίνεται να εκφράζει θαυμασμό στο εκκολαπτόμενο ηλεκτρονικό σύστημα παρακολούθησης 4 εκατομμυρίων οφειλετών, που θα συνδέεται με τον Τειρεσία, το ΤΑΧΙS και άπειρες άλλες βάσεις δεδομένων. 

Για προσωπικά δεδομένα να μην μιλήσουμε, γιατί εκείνη η συζήτηση έχει καταντήσει πια ανέκδοτο-ας ασχοληθούν οι "εξαρτημένες Αρχές" με αυτά τα ζητήματα. Αυτό, όμως, που πρέπει να πούμε καθαρά, έξω από τα δόντια, είναι ότι αυτή η "φιλελεύθερη" και "δικαιωματική" "Αριστερά" μυρίζει καθαρότατα σαν το χνώτο του πιο υπερφίαλου καπιταλιστικού ολοκληρωτισμού, περηφανεύεται που κάνει καλά αυτήν την βρωμοδουλειά του κοινωνικού χαφιεδισμού.