Πώς βραχυκυκλώνουν τα οικεία δίπολα;

O κόσμος έχει αλλάξει. Όμως όταν ο κόσμος αλλάζει και οι ιδέες δεν αλλάζουν, καλό οπωσδήποτε δεν είναι.

Του Δημήτρη Β. Πεπόνη

ολλά θα μπορούσε να γράψει κανείς για την επίσκεψη του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ στην Ευρώπη και τις συναντήσεις που είχε με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν (ή και για την επίσκεψη που έκανε στη Σερβία και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Αλεξάνταρ Βούτσιτς).

Ωστόσο στο παρόν κείμενο δεν θα αναφερθούμε ούτε στο περιεχόμενο των συνομιλιών, ούτε σε νέα και σε αποτελέσματα που προέκυψαν από τις συναντήσεις των πολιτικών ανδρών, ούτε θα αναλύσουμε τις σχέσεις μεταξύ των συγκεκριμένων κρατών.

Θα κάνουμε κάτι εντελώς διαφορετικό. Τι βλέπουμε στη φωτογραφία που ακολουθεί;

Σε αυτή την πρώτη φωτογραφία δεν βλέπουμε απλώς τη χειραψία του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, αλλά μια πραγματικότητα που προκαλεί ιδεολογικό βραχυκύκλωμα αποτυπώνοντας την κρίση που διέρχεται το δίπολο Αριστερά-Δεξιά της κλασικής πολιτικής γεωγραφίας ως νοητικό πλαίσιο και ερμηνευτικό εργαλείο της προσπάθειας αναγωγής της εξωτερικής στην εσωτερική πολιτική.

Τι υποκρύπτει η αποχή από τις εκλογές

Όχι μόνο ψηφίζουν λιγότεροι πολίτες, αλλά και όσοι συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία ψηφίζουν περισσότερο ιδιότροπα και ιδιόρρυθμα.

Του Δημήτρη Β. Πεπόνη

Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 και τις αρχές του 1990 τα ποσοστά συμμετοχής στην εκλογική διαδικασία τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα κυμαίνονταν γύρω στο 80%. Μέσα στις δύο πρώτες δεκαετίες του εικοστού πρώτου αιώνα έπεσαν σε ιστορικό χαμηλό σε ολόκληρο τον ευρωαμερικανικό διατλαντικό χώρο: μικρότερα ποσοστά συμμετοχής από την εποχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου για τους πολλούς και από το 1974 για την Ελλάδα. 

Ορισμένες από τις σημαντικότερες μεταβολές που έλαβαν χώρα από τότε μέχρι τώρα είναι ότι, πρώτον, οι κυβερνήσεις και τα κόμματα έχασαν τον έλεγχο ή και την ιδιοκτησία που είχαν στα μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης, τα οποία πέρασαν σε ιδιώτες, αναμορφώνοντας αμέτρητους τομείς της δημόσιας σφαίρας και, δεύτερον, αραίωσαν και αποδυναμώθηκαν τα δίκτυα από οργανώσεις, κοινωνικούς εταίρους και σωματεία που διαμεσολαβούσαν μεταξύ των κομμάτων και των πολιτών.

Στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία τα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές κυμαίνονται σε επίπεδα 60%, με ιστορικό χαμηλό τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 στις οποίες ήταν μόλις 56,57%. Ένα ποσοστό της τάξης του 61%, όπως αυτό των πρόσφατων εκλογών του Μαΐου, δεν είναι υψηλό υπό καθεστώς ιδεολογικής πόλωσης, ενώ 2,4 εκατομμύρια ψήφοι είναι μικρός αριθμός για το πρώτο κόμμα.