Δρ. Θεολογίας, καθηγητής Λυκείου Ζεφυρίου Δ. Αττικής
Αρχισυντάκτης του περιοδικού «Σύναξη»
Καθ' οδόν προς το
Πάσχα. Με οδοδείκτες, ανάμεσα σε άλλα, τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, επί πέντε
Παρασκευόβραδα.
Στους δεύτερους
Χαιρετισμούς (φέτος, 10 Μαρτίου) ένας ύμνος βάζει τους πιστούς να απευθυνθούν στην
Παναγία, λέγοντάς της: «Χαίρε τύραννον απάνθρωπον εκβαλούσα της αρχής. Χαίρε,
Κύριον φιλάνθρωπον επιδείξασα Χριστόν». Που σημαίνει: «Χαίρε εσύ που εκθρόνισες
τον απάνθρωπο τύραννο από την εξουσία του. Χαίρε εσύ που μας φανέρωσες τον
Χριστό ως φιλάνθρωπο Κύριο».
Σύμφωνα με την
καθιερωμένη ερμηνεία, o απάνθρωπος τύραννος είναι ο διάβολος, ο οποίος υποδουλώνει τον άνθρωπο
στην εγωπάθεια και στον θάνατο. Την δε εξουσία του την ξεδόντιασε ο Χριστός, με
τη θυσία και την Ανάστασή του, δηλαδή με μια φιλ-ανθρωπία ουσιαστική: με
παροξυσμό αγάπης που αλλάζει τη ζωή, κι όχι με περιστασιακή ελεημοσύνη που
αφήνει απείραχτο το άδικο.
Δυο πράγματα θέλω
να πω σχετικά:
Πρώτον: Στον ύμνο
υπάρχει κάτι εντυπωσιακό: Μολονότι γίνεται αναφορά στο έργο του Χριστού, ως
τυραννοδιώχτης δεν αναφέρεται αυτός, αλλά η Παναγία! Στιχούργημα πολύ
σημαντικό, διότι δείχνει ότι το απελευθερωτικό έργο του Χριστού δεν είναι κάτι
που εκτυλίσσεται ερήμην του ανθρώπου. Ο άνθρωπος δεν καλείται σε μοιρολατρία, μα
ούτε και σε αυτοαναφορικότητα. Έχει την ευθύνη της πράξης του και της
συνέργειας στα άνοιγμα του δρόμου προς την Ανάσταση. Η Παναγία λοιπόν (της
οποίας η ελεύθερη συμφωνία έκανε μπορετή την ενανθρώπηση του Χριστού) συνοψίζει
αυτό το ανθρώπινο χρέος, και γι’ αυτό άλλωστε είναι πρότυπο γυναικών και ανδρών.
