Νοσεί η ελληνική δημόσια διοίκηση;

Η ασθένειά της δεν είναι ανίατη

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου από την Ρήξη φ. 128 

Η πρώτη μου εμπειρία από δημόσιο της αλλοδαπής ήταν στη Γερμανία, το μακρινό 1989. Ως φοιτητής, χρειαζόμουν κοινωνική ασφάλιση, προσήλθα λοιπόν στη σχετική υπηρεσία εφοδιασμένος με ένα ελληνικό πιστοποιητικό. Η πρώτη μου έκπληξη ήταν όταν ρώτησα ποιος είναι ο αρμόδιος υπάλληλος και μου υποδείχθηκε πάραυτα, χωρίς να περάσω από πολλούς αρμόδιους και χωρίς κανείς να με ρωτήσει δυσαρεστημένα ποιος με έστειλε εδώ. Η μεγαλύτερη έκπληξη, όμως, ήταν όταν εξήγησα τον σκοπό της επίσκεψής μου: Περίμενα να μου ζητηθούν επίσημες μεταφράσεις, επικυρωμένες από διάφορες αρχές, σφραγισμένες από ακόμα περισσότερες αρχές, οι οποίες θα έπρεπε να προσκομιστούν με ένα κατάλογο άλλων δικαιολογητικών, τα οποία με τη σειρά τους θα έπρεπε να είναι επικυρωμένα κ.ο.κ. Αντ’ αυτού ο υπάλληλος μού ζήτησε να του πω, στα γερμανικά, τι λέει το ελληνικό έγγραφο. Όταν τελείωσα την πρόχειρη αυτή διερμηνεία, μου ανακοίνωσε ότι η αίτησή μου εγκρίνεται! Φαίνεται διέγνωσε την έκπληξή μου και μου είπε ότι ασφαλώς και με εμπιστεύεται ότι του μετέφερα επακριβώς το περιεχόμενο του ξένου εγγράφου.

Ευρώπη και ισλάμ μετά τις βόμβες

Ο Στράτος Μεϊντανόπουλος γράφει από τις Βρυξέλλες – από τη Ρήξη φ.122 

Λίγο καιρό μετά τις επιθέσεις αυτοκτονίας, στις Βρυξέλλες έγιναν δύο πορείες. Η πρώτη, ακροδεξιά, πέρασε μέσα από το κέντρο, χαλώντας τo σκηνικό κατάνυξης και περισυλλογής για τα θύματα των επιθέσεων. Η αστυνομία παρακολουθούσε τους διαδηλωτές από κοντά χωρίς να επέμβει – βίντεο μάλιστα αποτυπώνει την εγκάρδια κουβέντα διαδηλωτών και αστυνομικών. Την επομένη, το συμβάν αυτό οδήγησε σε αντεγκλήσεις μεταξύ Φλαμανδών και γαλλόφωνων πολιτικών. Για την ακρίβεια, ο δήμαρχος των Βρυξελλών κατηγόρησε, άκομψα, τους Φλαμανδούς, ότι αυτοί έφεραν την ευθύνη για την πραγματοποίηση της πορείας.

Ύστερα από λίγες μέρες ακολούθησε δεύτερη συγκέντρωση, ή μάλλον απόπειρα συγκέντρωσης από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αριστερών κατά της ισλαμοφοβίας. Επρόκειτο περί απόπειρας, διότι οι υποψήφιοι διαδηλωτές συνελήφθησαν την ώρα που συγκεντρώνονταν και πέρασαν κάμποσες ώρες στα κρατητήρια. Την ίδια στιγμή μικροεντάσεις σημειώνονταν στο, διαβόητο πλέον, αραβικό γκέτο Μόλενμπεϊκ των Βρυξελλών.

Γιατί στις Βρυξέλλες;

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου από τις Βρυξέλλες

Έξι ώρες μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις, ο απολογισμός των θυμάτων δεν ήταν ακόμα γνωστός. Και, ως είθισται, ο καθένας θα ερμηνεύσει το συμβάν με τρόπο που πολιτικά τον συμφέρει. Έτσι, για τον τουρκικό φιλοκυβερνητικό Τύπο, “η επίθεση έγινε σε μια χώρα που άνοιξε τις αγκάλες της στο PKK”. Για τον Ισραηλινό υπουργό Επιστημών, “πολλοί στην Ευρώπη προτιμούσαν να ασχολούνται με το πώς θα καταδικάσουν και θα μποϊκοτάρουν το Ισραήλ, την ώρα που κάτω από τη μύτη τους δρούσαν χιλιάδες ισλαμιστές”. Άλλοι θα αποδώσουν τη σφαγή αποκλειστικά στον θρησκευτικό φανατισμό, καταδικάζοντας συλλήβδην τη θρησκευτικότητα και υποβαθμίζοντας τον ρόλο του δυτικού στρατοπέδου στη Συρία. Άλλοι, τέλος, θεωρούν ότι το Ισλάμ και οι ακραίες εκδοχές του είναι εκτός θέματος.

Αντίσταση, ματαίωση, αντίσταση

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου από τις Βρυξέλλες

H Επιτροπή Ηθικής της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου (FIFA) τιμώρησε τους Ζεπ Μπλάτερ (Πρόεδρο) και Μισέλ Πλατινί (Αντιπρόεδρο) με αποκλεισμό 90 ημερών από κάθε ποδοσφαιρική δραστηριότητα για «κακοδιαχείριση και κατάχρηση εμπιστοσύνης». Αυτή είναι η πλέον πρόσφατη ευρωπαϊκή είδηση την ώρα που γράφεται το άρθρο που διαβάζετε. Θυμίζει ποινές προσωρινού αποκλεισμού από τα γήπεδα που επιβάλλονται σε ποδοσφαιριστές. Εύλογη η απόφαση, αφού έτσι εκπληρώνεται και ο στόχος της FIFA, σύμφωνα με το καταστατικό της, που είναι η διαρκής βελτίωση του ποδοσφαίρου.

Τόση κάθαρση είναι δύσκολο να αντέξει ένας οργανισμός, πόσο μάλλον ένας ποδοσφαιρικός οργανισμός. Οπότε καλύτερα να αφεθούμε στη δύναμη των εικόνων. Μια τέτοια εικόνα είναι οι διαδηλώσεις 100.000 ανθρώπων στις Βρυξέλλες, στις 7 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με την αστυνομία επρόκειτο για 80.000 διαδηλωτές – και αυτό ακριβώς κάνει τα κράτη, όπου υπάρχει ένα μίνιμουμ κοινωνικής συναίνεσης, να ξεχωρίζουν: η μικρή διαφορά μεταξύ εκτιμήσεων των διαδηλωτών και εκτιμήσεων της αστυνομίας. Υπήρξαν λίγοι τραυματίες (ελαφρά) και λίγες συλλήψεις. Η ειρηνική πορεία αμαυρώθηκε από επεισόδια 200 περίπου αντιεξουσιαστών – για να χρησιμοποιήσουμε τη διατύπωση ελληνικών καναλιών. Μαζική γενικά πορεία, όπως μαζικές ήταν και οι συγκεντρώσεις των αγανακτισμένων στην Ελλάδα αν θυμάστε. Δεν θέλω να πω τίποτα με τον παραλληλισμό, αλλά όπως και να το κάνεις, είναι η πρώτη σκέψη που έρχεται στο μυαλό. Πάντως τα μέσα μαζικών μεταφορών υπολειτούργησαν αισθητά τη μέρα αυτή. Και τα συνδικάτα στο Βέλγιο δεν είναι τόσο συναινετικά και με κατανόηση όπως στην Ελλάδα. Θα μπορούσε να πει κάποιος, χωρίς να υπερβάλλει ιδιαίτερα, ότι τα συνδικάτα του Βελγίου θυμίζουν συνδικάτα.

Ποδέμος: θεωρία, επικοινωνία, οργάνωση

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου 

Το ισπανικό κόμμα Ποδέμος γεννήθηκε εν μέσω οικονομικής κρίσης. Ξεκίνησε εξ αρχής όχι ως κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά με στόχο την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας – έναν στόχο που δεν ήταν απλώς ρητορικός. Παρακάτω θα δούμε το θεωρητικό του υπόβαθρο και στοιχεία της επικοινωνιακής και οργανωτικής του τακτικής.

Θεωρία

 Το Ποδέμος δεν εμπνέεται απλώς, αλλά εφαρμόζει μια συγκεκριμένη θεωρία – όχι περί πολιτικής, αλλά περί πολιτικής επικοινωνίας. Πρόκειται για την ανάλυση του λαϊκισμού από τον πρόσφατα εκλιπόντα Αργεντινό Ερνέστο Λακλάου και τη Βελγίδα Σαντάλ Μουφ. Αμφότεροι πανεπιστημιακοί (1), όπως εξάλλου και ο ιδρυτής του Ποδέμος.

Η οικολογία του Βορρά και εκείνη του Νότου

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου από τις  Βρυξέλλες 

Άλλο πράγμα η οικολογία του Νότου κι άλλο η οικολογία του Βορρά. Ακούγοντας τη λέξη «οικολογία» στην Ελλάδα, ο πολίτης δεν ξέρει αν θα πρέπει να καγχάσει για τις συναλλαγές στο όνομα της «πράσινης ανάπτυξης», αν θα πρέπει να νιώσει συμπάθεια για ένα εναλλακτικό κίνημα που αλλάζει την καθημερινή ζωή του ή αν θα πρέπει να ειρωνευτεί κάποια σύγχρονη μόδαμ η οποία, στο κάτω-κάτω, δεν λύνει κάποια άμεσα προβλήματά του. Ο Αλγερινός φιλόσοφος Μοχάμεντ Ταλέμπ απαντά σε αυτήν την απορία στο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο «Η οικολογία από τη σκοπιά του Νότου». (Ειρήσθω εν παρόδω: είναι φυσιολογικό ένας Αραβας διανοούμενος να λύνει μιαν ελληνική απορία, μια απορία που διατυπώνεται δηλαδή στο μεταίχμιο Ανατολής και Δύσης και στη γκρίζα ζώνη μεταξύ αποικιοκρατουμένων και αποικιοκρατών). Σταχυολογώ αποσπάσματα από τη σχετική συνέντευξη που έδωσε στο τεύχος Φεβρουαρίου του γαλλικού περιοδικού Decroissance (‘’Απανάπτυξη’’):

Μετά τη δημοκρατία, τι;

Σχόλια πάνω στο βιβλίο του Εμάνουελ Τόντ

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου 

Ο Εμανουέλ Τοντ είναι από τους λίγους Γάλλους διανοούμενους παλαιάς κοπής: από αυτούς, δηλαδή, που δεν αερολογούν ή συνθηματολογούν προκειμένου να καλύψουν την ιδεολογική ή βιοποριστική τους προσκόλληση.
Το 2008 εξέδωσε το εκτενές δοκίμιο «Μετά τη δημοκρατία»*. Εκεί αναλύει τις αλλαγές  στα γαλλικά πράγματα και, βάσει αυτών, προσπαθεί να προβλέψει τη μορφή που θα λάβει το πολιτικό σύστημα της χώρας του.
Το βιβλίο έχει διπλό ενδιαφέρον για τον Έλληνα αναγνώστη. Αφενός, εξετάζει  εξελίξεις που είχαν από καιρό αρχίσει να διαφαίνονται σε δυτικοευρωπαϊκές χώρες, αλλά που έγιναν πλήρως ορατές στην Ελλάδα –τουλάχιστον στο πολιτικό τους σκέλος– μόνον με τη λεγόμενη κρίση. Βοηθά έτσι να διαχωρίσουμε τις ελληνικές ιδιαιτερότητες από τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Αφετέρου, είναι γραμμένο αμέσως πριν εκδηλωθεί αυτή η κρίση: άρα, βοηθά  να συλλάβουμε τις αλλαγές που ο συγγραφέας εντοπίζει όχι ως άμεσο απότοκο της επέμβασης του ΔΝΤ στην Ελλάδα, αλλά ως γενική εξέλιξη των δυτικού τύπου πολιτευμάτων.

Παλιά νέα από τη Γιουγκοσλαβία

Τα αργά αλλά σταθερά βήματα της Σερβίας προς τον «εκσυγχρονισμό»

Του Στράτου Μεϊντανόπουλου  

Χειμώνας στο Βελιγράδι και μπορείς ακόμα να πιεις τον καφέ σου έξω. Φυσικά, τον καφέ συνοδεύει ένα ποτήρι νερό, όπως γίνεται σε όλα τα πολιτισμένα μέρη. Όχι ότι τα άλλα είναι απολίτιστα, βέβαια.
Το Βελιγράδι λοιπόν, αν εξαιρέσεις τους άπλετους ελεύθερους χώρους του, είναι κάπως ωραιοάσκημο. Σαν όλες σχεδόν τις μεγάλες πόλεις. Σαν την Αθήνα.
Αναρωτιόμουν τι άλλο κοινό να έχουμε με αυτούς τους Βαλκάνιους. Έχουνε οι Σέρβοι Λιντλ, ας πούμε; Το έψαξα λίγο και δεν έχουν. Αλλά θα αποκτήσουν σύντομα. «Οι μεγάλες αλυσίδες λιανικού εμπορίου θα αυξήσουν τον ανταγωνισμό και θα οδηγήσουν σε μείωση των τιμών», δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου της Σερβίας, ο κ. Λιάγιτς (03.12.13). «Πρέπει να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον ευνοϊκό για τους μεγάλους παίκτες», διευκρίνισε. Και ποιοι είναι αυτοί οι μεγάλοι παίκτες; «Πιθανότατα το Λιντλ, που έχει αγοράσει δέκα χώρους μέχρι τώρα. Θα χρειαστεί να αγοράσει δεκαπέντε χώρους για να αρχίσει να λειτουργεί».
Ποιοι είναι οι χώροι αυτοί; Είναι, για παράδειγμα, οι πρώην στρατώνες στην πόλη Ούζιτσε. Στις 25.11 το δημοτικό συμβούλιο αποφάσισε να τους πουλήσει στη γερμανική εταιρεία, παρά τις διαμαρτυρίες για την πολιτιστική και ιστορική τους σημασία, καθώς και την αλλοίωση του τοπίου. Ο δήμαρχος παρέκαμψε τις αντιδράσεις: «Έχουμε διαφορετικό όραμα για την ανάπτυξη».