Επικαιρότητα

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Πραγματικά ελπιδοφόρος για την κοινωνία μας η τάση για το μεγάλο ξεσηκωμό. Απόδειξη της τάσης αυτής, οι λαϊκές αντιδράσεις σε πόλεις και χωριά. Λαϊκές αντιδράσεις που θα μπορούσαν με κατάλληλο συντονισμό και στόχο, να οδηγήσουν στις λύσεις που υποσχέθηκε ο τελευταίος «ψευτο-αντιμνημονιακός» πρωθυπουργός. Λύσεις, βεβαίως που απαιτούν πρώτα και πάνω απ’ όλα να αντιληφθούμε να κρίνουμε και να προτείνουμε τις αληθινές αλλαγές που χρειάζονται για να ωφεληθεί η πατρίδα για πρώτη φορά ίσως, στα σχεδόν διακόσια χρόνια της σύγχρονης ιστορίας της.

Το μόνο που είναι αδύνατον να αλλάξει σε μια χώρα είναι η πραγματική της γεωγραφική θέση, ακόμα κι αν αυτή δεν συμπίπτει συγκυριακά στο χρόνο με τα σύνορά της. Η θέση της δικής μας χώρας έχει σύμφωνα με πλήθος επιστημονικά έγκυρων απόψεων ιδιαίτερη σημασία στον ανταγωνισμό μεταξύ δύσης κι ανατολής. Αυτό από μόνο του, μας στερεί την πολυτέλεια να χαράξουμε μια πολυδιάστατη και ίσης απόστασης πολιτική απέναντι στους πρωταγωνιστές της διελκυστίνδας επί των παγκόσμιων οικονομικών συμφερόντων. Αυτό εξηγεί το γεωστρατηγικό δόγμα που αποφάσισαν για τη χώρα, ερήμην της χώρας, μετά το 2^ο ΠΠ οι δυο «μεγάλοι» νικητές. Η απόφαση αυτή αποτελεί το θεμέλιο λίθο της κακοτυχίας μας, κι αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει έτσι ώστε να έχει πρακτικό νόημα η ουσιαστική πολιτική αλλαγή που έχει ανάγκη η κοινωνία μας. Η πολιτική αλλαγή για την επιβίωση της ελληνικής κοινωνίας, ταυτίζεται με «διαζύγιο» της χώρας από ΝΑΤΟ - ΕΕ και φυσικά τον εφιάλτη του ευρώ, επειδή ακόμα και με καπιταλιστικούς όρους στην οικονομική υπόθεση, είναι προφανές ότι:

Για μια ''Αυτοτροφοδοτούμενη ανάπτυξη''

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Αν κι έχω διαγνωστεί με συμπτώματα έντονης αναφυλαξίας στην <<αμερικανιά>>, απόψεις σαν τα συμπεράσματα του (πρώην δυστυχώς!) υφυπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ (Paul Craig Roberts) με χαροποιούν και με κάνουν να ελπίζω.(*)

Σε αυτές τις ''ύποπτα'' κυοφορούσες μέρες, ίσως μοναδική ανάγκη αρθρογραφίας, αποτελεί η ανάπτυξη της λαϊκής πεποίθησης σε σχέση με την όσο το δυνατόν γρηγορότερη ρήξη κι απομάκρυνση από το τρίπτυχο της αμαρτίας ΝΑΤΟ, ΕΕ, Ευρώ.

Προχωρώντας ωστόσο ένα βήμα παραπέρα στην αισιοδοξία επίτευξης του εν λόγω σεναρίου, καταθέτω μια κεντρική ιδέα αναφορικά με την προτεραιότητα της παραγωγικής ανασυγκρότησης του τόπου μας, μέσα από αδρές γραμμές σκέψης ενός απλού υποδείγματος χρηματοδότησης επιχειρήσεων στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας.

Σαν μια ολιγόλογη εισαγωγή, αποτυπώνω την άποψη ότι εφόσον η χώρα μπορεί να αποκτήσει ροή ενεργειακών πόρων για ανάπτυξη κι όχι μόνο για ισχνή επιβίωση όπως σήμερα, αυτοί οι πόροι θα πρέπει ιεραρχικά να χτίσουν μια ισχυρή επάρκεια στο διατροφικό τομέα αλλά -στο μέτρο του εφικτού- και στον τομέα φαρμακευτικής κάλυψης του πληθυσμού.

Ξεχνώντας την πρακτική του κοινωνικά παράνομου εθνικού δανεισμού με σκοπό την εγχώρια υπερκατανάλωση των εμπορευμάτων που παράγονται στις πολυεθνικές οικονομίες των ίδιων των δανειστών, γεννιέται η εύλογη απορία του ''τι'' ''γιατί'' και ''πως'' παράγω στη δική μου οικονομία αυτά που έχω τουλάχιστον άμεσα και ανελαστικά, ανάγκη να καταναλώσω.

Ζουν ανάμεσά μας… και συμφωνούν

Του Σπύρου Μαστροδήμου

...και προσπαθούν (και τα έχουν καταφέρει καλά) να βιδώνουν τις παρωπίδες μιας και μοναδικής ευρωπαϊκής διαδρομής στα κεφάλια όλο και πιο πολλών.

Ο χρόνος περνά και γιατρεύει με τη λήθη, όμως τόσο λίγος καιρός χρειάζεται για να ξεχάσουμε γιατί ψηφίσαμε με τόσο σθένος και πείσμα Αριστερή Κυβέρνηση; Μια αριστερή κυβέρνηση που έκανε μέχρι σήμερα σημαία της τη δημιουργική ασάφεια και την έντιμη συμφωνία αντί τη ρήξη και τον πόλεμο με αυτούς, που ολόγυρα σφυροκόπησαν –και συνεχίζουν- κάθε αριστερή ιδέα κι αντίληψη, δηλ. την ίδια την κοινωνία. Ένοχη πολιτική κι ένοχοι πολιτικοί της Δύσης λοβοτομούν τη σκέψη της Αριστεράς ώστε να χάσει την ικανότητα αυτοκριτικής της. Η οριστικοποίηση της συμφωνίας με αυτούς που καταστρέφουν τη χώρα δυο αιώνες τώρα, έγινε άραγε μονόδρομος στη συνείδησή μας, μπροστά στο δίλημμα παραμονής στην ευρωζώνη και στην (αυτοκαταστροφική) ευρωπαϊκή πορεία ή τη βουτιά σε αχαρτογράφητα νερά; Φυσικά ‘‘συμφωνία’’ αναφωνούν ‘‘πλειοψηφίες’’ που πάντα όμως μέλλει να χάνουν! (Βέβαια, τώρα που έχουμε σοσιαλιστικό εκπρόσωπο στο ΔΝΤ, ίσως μας επιβληθεί σοσιαλιστική πολιτική, κι έτσι η πλειοψηφία κερδίσει!)

Η ενέργεια, μέτρο και της πολιτικής εντροπίας

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Ο άνθρωπος γοητεύεται από ένα τεράστιο πλήθος παραμέτρων ύπαρξης στη ζωή του. Ανεξάρτητα από το υλικό ή άυλο περιεχόμενο των παραμέτρων αυτών, σημαντικότερο είναι, η επίδραση έλξης τους προς την κατεύθυνση λήψης συγκεκριμένων αποφάσεων και εφαρμογής τους, στην πραγματική καθημερινότητα. Για παράδειγμα η γοητεία που άσκησαν οι προεκλογικές εξαγγελίες της χθεσινής αντιπολίτευσης επέδρασσαν καθοριστικά στην ύπαρξη της σημερινής κυβέρνησης. Αν και δεν είναι συγκρίσιμο το μέγεθος γοητείας μεταξύ προεκλογικών λόγων και μετεκλογικών έργων, αρκετά δημοσκοπικά ευρήματα δείχνουν για την ώρα, πλειοψηφία εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση. Επιπλέον, μια στάση σχετικής αναμονής –πριν τη μεγάλη επίθεση ίσως- των <<θεσμών>> , γεννούν ένα ιδιότυπο σημερινό σύστημα ισορροπίας που μεταθέτει τα αδιέξοδα από εβδομάδα σε εβδομάδα. 

Πιστεύω ότι τόσο η λαϊκή εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση όσο και η αυτοσυγκράτηση των  ‘‘φιλάνθρωπων θεσμών’’ απέναντί της, σε επίπεδο μαρτυρίου σταγόνας  (αντί για τον πραγματικό πνιγμό που επιθυμούν), εξηγούνται δια της <<δημιουργικής ασάφειας>>. Τούτη, επιτρέπει στο πρώτο τρίμηνο διακυβέρνησης, από τη μια να μην υλοποιούνται ΤΩΡΑ (αλλά να απλώνονται υποσχετικά στο μέλλον) βασικές προεκλογικές εξαγγελίες <<εντός>> της χώρας, και από την άλλη επιτρέπει <<εκτός>> της χώρας, ετερόσημες σε σχέση με το κοινωνικό συμφέρον υποσχέσεις ‘‘μεταρρυθμίσεων’’, (επίσης απλωμένες στο μέλλον).

Αντί άρθρου

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Σήμερα το πρωί ανοίγοντας το mail μου βρήκα την κάτωθι γραφή από το Σύντροφο Θεόφιλο.

Την παραθέτω αυτούσια χωρίς την παραμικρή δική μου παρατήρηση. (Άλλωστε, την προσωπική μου άποψη εξάντλησα ήδη από την Κυριακή στο άρθρο μου <<ΠΑΙΖΟΥΜΕ ΖΑΡΙΑ;>> ).. Δημοσίευε την παρακάτω θέση λοιπόν ο Σύντροφος Κατρούγκαλος σε ένα ‘‘παρελθόν’’ που από σήμερα ίσως φαντάζει ΠΟΛΥ μακρύ..

Τα μνημόνια καθ' εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις. Συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε η εφαρμοστική τους νομοθεσία έχει τυπική ισχύ ανώτερη από τον κοινό νόμο.

·        Ούτε από τις δανειακές συμβάσεις απορρέουν δεσμεύσεις με υπερνομοθετική ισχύ, εφόσον αυτές δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με το Σύνταγμα.
 

Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με νέο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία καμιάς σύμβασης.

Παίζουμε ζαριά;

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Από το ξημέρωμα της 26/01/2015 εμφανίστηκε στη ζυγαριά του κόσμου μας, στο ένα ζύγι το δίκιο της Ευρώπης –όπως αυτό παραμορφώθηκε κάτω από το βάρος της γερμανικής της ‘‘κατοχής’’- , και στο άλλο ζύγι, το δίκιο της Ελλάδας –όπως αυτό σχηματίζεται κάτω από το βάρος της ανάγκης φτωχοποιημένων Ευρωπαίων για ελπίδα στο μέλλον- .

Μέχρι η ζυγαριά να απασφαλίσει για να δούμε τελικά τι ζυγίζει περισσότερο, το αποτέλεσμα μοιάζει με στοίχημα να κυλά σε ζαριές στα κατά τόπους τραπέζια μιας διαπραγμάτευσης που έχει πολλές ομοιότητες με το <<μαρτύριο της σταγόνας>>.

Αν τα ζάρια είναι <<πειραγμένα>>, ο συλλογισμός σταματά εδώ.

Αν είναι αμερόληπτα, το μίγμα τύχης και στρατηγικής θα δείξει ποιο <<δίκιο>> βαραίνει περισσότερο. Με τη τύχη ασχολείται ο Θεός κι όταν έχει ‘‘κέφια’’ φέρνει εξάρες. Η στρατηγική είναι ανθρώπινη ευθύνη κι όταν συνδυάζει γνώση, επίγνωση, ικανότητα, και έμπνευση, τότε η πιθανότητα επίτευξης επιθυμητού αποτελέσματος μεγιστοποιείται.

Σε κάθε περίπτωση η ιστορική συγκυρία που βιώνουμε φαίνεται να αποτελεί το εφαλτήριο καθοριστικών αλλαγών που θα κρίνουν όχι μόνο το δικό μας μέλλον αλλά κι όλων των υπολοίπων στο παγκόσμιο χωριό.

Παραγωγή πολιτικών αποφάσεων

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Στα τελευταία πέτρινα χρόνια, πλήθος γραφών έχουν επιχειρηματολογήσει, τόσο για τα αίτια όσο και για τα αποτελέσματα της επιδεινούμενης κοινωνικής καταστροφής στη χώρα μας.  

Δύσκολο ζητούμενο ωστόσο παραμένει η αποσαφήνιση των στόχων μιας αριστερής πολιτικής. Κι αν τούτη η αποσαφήνιση είναι θεωρητικά, σχετικά ξεκάθαρη και καλά ορισμένη στην αριστερή συνείδηση, (ανάσχεση της ανθρωπιστικής κρίσης, επανεκκίνηση οικονομίας υπέρ της κοινωνίας κ.α) αυτό που αποτελεί επικίνδυνο ύφαλο στην πορεία της χώρας μέσα σε τρικυμία, είναι η πιθανότητα σφάλματος σε επίπεδο πρακτικής εφαρμογής των πολιτικών επιλογών εκείνων που κατευθύνουν την «πλώρη» της χώρας.  

Η διαδικασία λήψης αποφάσεων είναι υποχρέωση της πολιτικής, και μέτρο επιτυχημένης πολιτικής, ορίζεται το αποτέλεσμα των αποφάσεων αυτών. Το αποτέλεσμα προϋποθέτει δυνατότητα μέτρησης. Ακόμα και στην απλούστερη μέτρηση εμπεριέχεται αβεβαιότητα ως κίνδυνος σφάλματος (δηλ. η διαφορά μεταξύ της «άγνωστης» αντικειμενικά πραγματικής τιμής και αυτής που υποκειμενικά μετράς –ή απλά «θέλεις» να μετράς- ως πραγματική. Χαρακτηριστικό παράδειγμα στο πρόσφατο παρελθόν, οι διάφορες αστείες ντόπιες και ξένες δηλώσεις περί success story, ανάγκη μεταρρυθμίσεων- κλπ.)  

Πολλοί γρίφοι μια απάντηση

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Τα ερωτηματικά των πρώτων ημερών σχετικά με την επιτυχημένη πορεία μιας νέας κυβέρνησης είναι και πολλά και αναμενόμενα. Αν όμως πρόκειται για το ΣΥΡΙΖΑ και μάλιστα σε συνεργασία με τους ΑΝΕΛ, τότε γεννιούνται ‘‘ύποπτες’’ ερωτήσεις από το ‘‘βραχυ- κύκλωμα’’ δημόσιας διατύπωσής τους. Αυτές, περισσότερο στοχεύουν σε δημιουργία κλίματος αποτυχημένης Κασσάνδρας και λιγότερο σε εύλογες απορίες. Ακόμα και στην πρόταση-κοινωνικό αναπνευστήρα αναφορικά με την αύξηση του βασικού μισθού, ορθώνεται επιχειρηματολογία επιστημόνων έγκυρων ‘‘βοϊδοσχολών’’ οικονομικής σκέψης. Τι χρειάζεσαι τα παραπάνω χρήματα εφόσον η δαπάνη τους ως κατανάλωση, αντί να δημιουργήσει ανάπτυξη στο εσωτερικό, θα ενισχύσει τον παραγωγικό ιστό της χώρας της οποίας τα αγαθά εισάγεις <<υποχρεωτικά>> λόγω παγκόσμιας αποδοχής του ελεύθερου εμπορίου! Συμφορά μου! Αν δεν έχω λεφτά εξαθλιώνομαι, αν μου τα δώσεις, καταστρέφω την οικονομία της χώρας μου! Κι όμως υπάρχει απάντηση! Εγώ, ο οικονομολόγος της <<συμφοράς>> έχω το κλειδί της σωτηρίας σου! Λέγεται ανταγωνιστικότητα! Βγάλε στην αγορά τα προϊόντα της οικονομίας σου φθηνότερα από τα κινεζικά, τουρκικά, πακιστανικά κλπ, και θα δεις πλούτος, ευημερία, χαρά και προκοπή που θ’ ανατείλει στη ζωή σου, στα Νταχάου των Ελεύθερων Οικονομικών Ζωνών την υλοποίηση των οποίων ονειρεύτηκε η δωσίλογη απερχόμενη κυβέρνηση.

Η κοινωνική ανάγκη της παραγωγικής ανασυγκρότησης

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Πλήθος σελίδων έχουν γραφεί σχετικά με την παραγωγική ‘‘διάλυση’’ της χώρας κι εύκολα αποδεικνύεται η διάλυση αυτή στην πλειοψηφία των κλάδων είτε στον πρωτογενή είτε στο δευτερογενή τομέα της παραγωγής τα τελευταία τουλάχιστον 30 χρόνια. Δεν αναφέρομαι στον τομέα υπηρεσιών και εμπορίου διότι η λειτουργία αυτού έστω κι αν εξυπηρετεί συμφέρον ‘‘ολίγων’’ επιβίωνε μέχρι το 2009 σχετικά ανταγωνιστικά με την καπιταλιστική έννοια του όρου. Για παράδειγμα αν η λειτουργία της αγοράς σου βασίζεται σε εισαγόμενα αγαθά (π.χ τρόφιμα, έπιπλα, εξοπλισμός, πρώτες ύλες κλπ) μπορεί ο τριτογενής σου τομέας να είναι εύρωστος όμως οι άλλοι δυο θα φυτοζωούν. Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται στη τουριστική μας βιομηχανία της οποίας η παρελθούσα κυβερνητική διαφήμιση αναδείκνυε την αριθμητική αύξηση αλλά απέκρυπτε τους μονοπωλιακούς σκοπούς των ‘‘allinclusive’’. Πρακτικήπου στην εξέλιξή της θα αφάνιζε τη δραστηριότητα των πολλών μικρών προς όφελος αποκλειστικά των λίγων μεγάλων παικτών του χώρου.

Ρούβλι και ερωτευμένος Πούτιν

Του Σπύρου Μαστροδήμου

Πολλές κυβερνητικές γλώσσες σπεύδουν να συνδέσουν και να εξηγήσουν την πορεία του εθνικού νομίσματος της Ρωσίας με την τρομολαγνεία τους απέναντι στην προοπτική εκλογικής νίκης του ΣΥΡΙΖΑστις επερχόμενες εθνικές εκλογές.

Η κούρσα καθόδου της τιμής του μαύρου χρυσού έχει φέρει πράγματι σε μειονεκτική θέση τη ρωσική οικονομία. Από την άλλη, σε μια τέτοια οικονομική συγκυρία ο Πρόεδρός της, φαίνεται να νοιώθει τόσο χαλαρός ώστε στην πιο βαρυσήμαντη δέσμη γενικότερων δηλώσεών του προς τους δημοσιογράφους βρήκε τη διάθεση να ‘τιτιβίσει’ αποκαλύπτοντας πόσο ερωτευμένος είναι! Η λαϊκή σοφία υποστηρίζει βέβαια ότι ο έρωτας σε απογειώνει από την γήινη πραγματικότητα και καμμιά φορά ακόμα κι αν γύρω σου όλα είναι δύσκολα εσύ τα βλέπεις όμορφα κι αισιόδοξα!

 Αν αυτό ισχύει και για τον Πούτιν, προβλέπω γρήγορο και άδοξο τέλος στον ‘τελευταίο’ ηγέτη της Ρωσίας. Συνήθως όμως άνθρωποι σε τέτοιες θέσεις κι ειδικά με τη διαδρομή ζωής του Ρώσου Προέδρου είναι πολύ σκληρόπετσοι για να τρυπηθούν από τα βέλη του φτερωτού θεού. Κι αν αυτό δείχνει ο Πρόεδρος, ίσως κάτι άλλο κρύβει. Κάτι άλλο, που του επιτρέπει να απολαμβάνει ύπνο το βράδυ, και ψυχαγωγικές δραστηριότητες τη μέρα. Μήπως λοιπόν ο ‘τύπος’ όχι μόνο δεν έχει κανένα λόγο να ανησυχεί, αλλά μάλλον έχει λόγο να χαίρεται; Μια διαφορετική οπτική θα παρατηρούσε:

Τράπεζες και κάποιες πολιτικές παρατηρήσεις

Του Σπύρου Μαστροδήμου

 

Με αφορμή το πάντα ‘επίκαιρο’ ζήτημα των κόκκινων δανείων –αποτέλεσμα προδοτικών πολιτικών επιλογών των ελληνικών κυβερνήσεων- θα σχολιάσω την τραπεζική πρακτική. Γενικότερα, κατά την άποψή μου ο τραπεζικός τομέας αποτελεί την ισχυρότερη τροχοπέδη στην προοπτική κοινωνικής ευημερίας. Ανάμεσα στο πλήθος των αποδείξεων του ισχυρισμού αυτού χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των στεγαστικών (και λοιπών) δανείων στη χώρα μας, αλλά και σε άλλες χώρες που ήρθαν αντιμέτωπες με τον εφιάλτη της οικονομικής εξυγίανσης από φορείς παγκοσμίου κύρους (και παγκοσμίου ‘μίσους’). Αξίζει πιστεύω μια συνοπτική αναφορά στον τρόπο λειτουργίας των εμπορικών τραπεζών περιγράφοντας το κλασσικό αριθμητικό παράδειγμα του ‘τραπεζικού παραδόξου’ δημιουργίας χρήματος από το ‘τίποτα’.*

Η αρχική υπόθεση αφορά σε κατάθεση χρηματικού ποσού ύψους 100 € σε μια τράπεζα Α καθώς και την υποχρέωση διακράτησης ποσοστού 20% (ως ρευστά διαθέσιμα προς εξυπηρέτηση της ρευστότητας των καθημερινών συναλλαγών κλπ) των εμπορικών τραπεζών στα πλαίσια άσκησης νομισματικής πολιτικής από την Κεντρική Τράπεζα. Πρακτικά δηλ. κάθε μια από τις παρακάτω τράπεζες του παραδείγματος στον πίνακα, για κάθε κατάθεση 100 χρηματικών μονάδων θα κερδοσκοπίσει δανείζοντας τις 80, λόγος βεβαίως που θα οδηγούσε και σε αυτόματη κατάρρευση του συστήματος αν οι καταθέτες απαιτούσαν μαζικά την επιστροφή των καταθέσεών τους σε μετρητά. (bank run)**