Ύψωμα 731

Του Κώστα Πατλακίδη

Εαρινή επίθεση των Ιταλών. Η παρακαταθήκη αρχαία: μέχρις εσχάτων. Κανείς δεν έκανε βήμα προς τα πίσω, κι ας έγινε το ύψωμα, από 731, 726 μέτρα. Επίσημα εξαιτίας των βομβαρδισμών.

Σύμφωνα όμως με την αληθή ιστορία του κόσμου, το χώμα σκάφτηκε από βάρος και πείσμα, την «αποκοτιά» που επέδειξαν οι βιγλάτορες. Ήταν τόσο επίμονοι, που λιγότεροι από τους μισούς άλλαξαν βάρδια, σ’ άλλα μέρη, για να πληροφορούν τους ανυποψίαστους πως οι Ιταλοί δεν πέρασαν. Οι άλλοι, έμειναν πίσω, ρίζωσαν εκεί, φυλάνε νυχθημερόν το ύψωμα από τις επιθέσεις της λήθης, κι έχουν μονότονα στα χείλη εκείνο το «μουρμούρικο», που λέει πως ‘υπάρχουν και πράγματα που δεν μπορούν ν’ αγοραστούν με όλο το χρυσάφι της γης’.

Ανοιχτή Επιστολή προς το Δ.Σ. του Συλλόγου των Εργαζομένων του Δήμου Αλεξανδρούπολης

Του Κώστα Πατλακίδη

Συνάδελφοι

Μια από τις πρώτες μνημονιακές επιταγές, προκειμένου να αλωθεί το Δημόσιο, ήταν το ‘επίδομα θέσης’. Αφετηρία του οι παρακαταθήκες των πάσης φύσεως καταπιεστών που μια από τις πιο θεμελιώδεις τους ήταν/είναι το διαίρει και βασίλευε. Στόχος φυσικά ο κατακερματισμός του χώρου, η δημιουργία έκφρασης συντεχνιακών συμφερόντων στους εργασιακούς χώρους, η αντιπαλότητα μεταξύ των εργαζομένων, η διάλυση της ενότητας. Δεν έφτανε που μέχρι τις μέρες μας ο κάθε μικροσυνδικαλιστής μπορούσε να ανταλλάξει την «αγωνιστική» του καρέκλα με μια θέση προϊσταμένου ή ο κάθε μεγαλοσυνδικαλιστής με μια μεγάλη καρέκλα, γενικού γραμματέα ή και υπουργού. Πώς αλλιώς βολοδέρνουμε ακέφαλοι, πώς αλώθηκαν ιστορικοί χώροι εργατικών αγώνων, η Καβάλα, η Θεσσαλονίκη, η Λάρισα, η Πάτρα; Έπρεπε όμως και να μας ταπεινώσουν πλέον. Συνταγή των νεοφιλελεύθερων, δοκιμασμένη στις ΗΠΑ πρωτίστως, όπου η νέα μεσαία τάξη και στυλοβάτης των νεοσυντηρητικών και της επέλασης των νεοφιλελεύθερων είναι οι «μορφωμένοι», πάσης φύσεως τεχνοκράτες. Αυτοί που επιβίωσαν δηλαδή, που κατάφεραν κόντρα στους συναδέλφους τους να ανελιχθούν – παλιά το λέγαμε και «πατάει επί πτωμάτων». Και φυσικά επενδεδυμένο με επιστημονικό λόγο και επιχειρήματα, τεχνοκρατικό κατ’ ουσίαν, δήθεν ουδέτερο, σαν αυτόν που 8 χρόνια τώρα αντί να μας σώσει οδηγεί στην εξαφάνιση της χώρας και όχι μόνο των ανθρώπων της.

Παράλληλη δισκογραφία

Του Κώστα Πατλακίδη

Σαν την ζωή μάλλον. Που την βιώνουμε πολλαπλώς, όσο πιο πολύ δεν την ζούμε, σε παράλληλα, κοντινά ή απομεμακρυσμένα, μήκη και πλάτη. Στ’ αλήθεια ή και στα ψέματα. Απαλλοτριώνεσαι στην δουλειά και «ταξιδεύεις» ταυτόχρονα, φαντάζεσαι και ξεφεύγεις, γίνεσαι κάτι που κι εσύ δεν μπορείς να καταλάβεις… Έτσι κι αλλιώς φανταστικά ζούμε. Ζήση χωρίς ελευθερία, χωρίς βούληση, χωρίς το δικαίωμα να είσαι.., μπορεί να προβιβαστεί σε ύπαρξη; Και ποιος είναι ελεύθερος σήμερα; Ποιος δεν διατελεί εν κηδεμονία; Πού κατοικεί, σε ποια χώρα και με ποιόν τρόπο αυτοκαθορίζεται; Μονάχα στην φαντασία μας. Που κι αυτή απέκτησε μέτρα και σταθμά, αυτοπροβάλλεται και αυτοπραγματώνεται δεκάδες φορές την ημέρα, χωρίς να αποφεύγει την εξαΰλωση. Ναρκισσευόμενη αλλά πάντα παραποιημένη, ασφυκτιά εγκλωβισμένη στους ρυθμούς μιας ζωής που την καθορίζει η αεικίνητη ροή της εικόνας, του κέρδους… Υπάρχει λύση άραγε σ’ αυτόν τον λαβύρινθο; Ίσως ναι, αλλά δύσκολα με τα ίδια εργαλεία, μ’ εκείνα που προκαλούν δηλαδή την παραμόρφωση. Μόνο αν η φαντασία ξαναγίνει ανυπότακτη, ίσως και γίνει κάτι. Πράγμα που προϋποθέτει να επαναδιαμορφώσουμε την ζωή μας με όρους σχέσης… Που εκείνο όμως, έχει προαπαιτούμενο μια κοινωνία παραγωγών και όχι καταναλωτών…

Απεργία...

Του Κώστα Πατλακίδη

«Τι φοβάστε;», ρώτησε ο δημοσιογράφος… «Τον φασισμό και τους φασίστες. Τον έζησα μικρός και κρίνοντας από διάφορες συμπεριφορές, τον βλέπω να ξανάρχεται. Παγκοσμίως», απάντησε, χαμογελώντας πικρά ο Μάνος Χατζιδάκις. Κι ήταν μόλις το 1979. Εποχή «ανεμελιάς» μπορούσες να πεις. Κι αυγατίσματος ίσως. Το πρόσωπο του τέρατος είχε μόλις πριν λίγο «νικηθεί», τρίτη φορά, και βάλε, μέσα σε πεντέξι δεκαετίες. Και δεν τόβαζες στο νου σου ότι μπορεί και να ξαναεμφανιστεί σύντομα, κι ας σε προειδοποιούσαν οι Ταβιάννι πως το τέρας βρίσκεται πάντοτε σε οργασμό… 

Κοίταζες να ξεφύγεις απ’ την μιζέρια, να κάνεις κάτι… Δεν τόβαζε ακόμα ο νούς μας να αυτοεκπληρωθούμε στην κατανάλωση. Δεν μπορούσαμε, δεν τόχε και η εποχή όμως. Μετρημένα πράγματα. Ένα πανωφόρι κι ένα ζευγάρι παπούτσια. Άντε δυο. Ακουμπούσαμε στις σχέσεις όμως, κι ας ήταν τραυματισμένες. Τριαντατόσα χρόνια, και βάλε ίσως, που έπεσε το «χοροστάσι» στον βωμό του εμφυλίου, τότε, που η Ελλάδα σκίστηκε στα δυο. Τρεις δεκαετίες, χώρια το παρελθόν, που ο μισός μας εαυτός καταδίωκε τον άλλον, όχι για να ενωθεί όπως λέει ο Πλατωνικός μύθος, αλλά για να τον αφανίσει. 

Κι εμείς, πολιτικά άοπλοι, γυρνάμε την ματιά προς τα μέσα...

Του Κώστα Πατλακίδη

Έξω πηγαίναμε καλά. Τόσο πολύ, που τρεις εθνικοί μας ποιητές δεν ήξεραν καλά – καλά ελληνικά. Κι ύστερα, η "μητρόπολη" άπλωσε τις φτερούγες της, κι οι κοινότητες, που άντεξαν αιώνες, βούτηξαν στην νοσταλγία, κομμάτια και θρύψαλα, θησαυροί για κυνηγούς και τυχοδιώκτες της μνήμης και της φαντασίας, που ολοένα πνίγεται κι αυτή απ’ την κυριαρχία του τίποτα που απειλεί να την καταπιεί σαν την περιοχή της μυθώδους πλοκής του Μίχαελ Έντε, που ολοένα και περισσότερο κινδυνεύει από ανεπαρκείς ηγεσίες, που, πνιγμένες στην μεγαλομανία και τον ναρκισσισμό τους, χαριεντίζονται με τους νέους σταυροφόρους, το ίδιο άπληστους όσο κι οι χτεσινοί, το ίδιο άρπαγες και απάνθρωποι. 

Το Πάσχα στην Νέα Ορεστιάδα των παιδικών μου χρόνων

Του Κώστα Πατλακίδη

 Νομίζω ότι το Πάσχα στην Νέα Ορεστιάδα των παιδικών μου χρόνων ήταν μελαγχολικό. Δεν θυμάμαι οικογενειακές συναθροίσεις και γλέντια, όπως τα Χριστούγεννα, την Πρωτοχρονιά ή τις Απόκριες ας πούμε… Ούτε και στην γειτονιά όμως, που η ζωή της εκείνα τα χρόνια ήταν διάφανη.  Γειτόνια, δηλαδή επισκέψεις σε γείτονες, σε αντίθεση με άλλες γιορτές και μέρες, δεν γίνονταν. Ήταν, μπορώ να πω τώρα, μια περίοδος περισυλλογής και ενδοσκόπησης μάλλον. Απείχαμε μόλις μιαν ανάσα από στρατόπεδο, που την περίοδο εκείνη γνώριζε μεγάλες δόξες, μεσουρανούσης της δικτατορίας, κι όμως η γειτονιά ήταν «σιωπηλή». Ρίχναμε ως παιδιά τα πυροτεχνήματά μας, κυρίως στην πρώτη Ανάσταση, πράγμα που μονοπωλούσε την έγνοια μας καθ’ όλη την Μεγάλη Εβδομάδα, αλλά πέραν τούτου ουδέν. 

...δεν αφήνονται να εκπέσουν της ανθρώπινης υπόστασής τους...

Του Κώστα Πατλακίδη

   Ο άλλος, ο ξένος, πάντα μας τρόμαζε. Το γνωρίζω καλά, πρόσφυγας τρίτης γενιάς, κυρίως απ’ αυτά που δεν ειπώθηκαν, αυτά που απέκρυπταν οι διηγήσεις, από εκείνα που μου έδειχναν κατά καιρούς η αμηχανία και οι σιωπές του οικογενειακού και του ευρύτερου κοινωνικού περιβάλλοντος στο οποίο μεγάλωσα. Η Νέα Ορεστιάδα, η γενέθλια πόλη μου, γέννημα της προσφυγιάς, καρπός κατ’ εξοχήν των προλεταρίων και της λούμπεν/περιθωριακής κοινωνίας της Αδριανού, αλλά και των «ταπεινών και καταφρονεμένων» γκαγκαούζικων και αρβανίτικων επί το πλείστον στοιχείων των συνοικιών της, μου έδειξε από τα πρώτα μου βήματα τι εστί περιθώριο, επίκριση, ρατσισμός, από μια πραγματικότητα, νεοελληνική/μετεμφυλιοπολεμική, που αρνιόταν, δεκαετίες μετά την απαγόρευση των ντοπιολαλιών από την δικτατορία της 4ης Αυγούστου, να αντικρίσει επί της ουσίας στους «παρακατιανούς και παραπεταμένους» τον ίδιο της τον εαυτό, δηλαδή την εικόνα μιας κοινωνίας που όχι μόνο δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί αστικά, αλλά ούτε καν να μπουσουλήσει για τον εξανθρωπισμό της.