Φταίνε τα 400 χρόνια της τουρκοκρατίας ή το πολιτικό σύστημα;

Του Μιχάλη Αριδά

Ειδικά στα μνημονιακά χρόνια, που μπήκαμε στην κόλαση, αλλά και νωρίτερα, ξεκινώντας λίγα χρόνια μετά από την απελευθέρωση, ζούμε καθημερινά και σε όλο τους το μεγαλείο κάποιες παθογένειες που βασανίζουν τους Έλληνες.

Παθογένειες που αφορούν το κράτος, το οποίο δρα ενάντια στον πολίτη, το πολιτικό σύστημα, το οποίο δρα ενάντια στην κοινωνία, τη δικαιοσύνη, η οποία μόνο δικαιοσύνη δεν αποδίδει, κλπ.

Αλλά, κυρίως, παθογένειες στην αντίληψη και στη συμπεριφορά των Ελλήνων. Αυτές που ενίοτε σε βγάζουν από τα ρούχα σου.

Τότε είναι που έρχεται στο μυαλό και στο στόμα όλων, το περίφημο: φταίνε τα 400 χρόνια σκλαβιάς από τους Τούρκους και δεν ξεπερνιώνται εύκολα.

Πόσο λάθος!

Αυτό τους βολεύει να πιστεύουμε, αυτό πιστεύουμε.

Δεν ισχυρίζομαι ότι επί τουρκοκρατίας ήταν ιδιαίτερα μορφωμένοι οι κατακτημένοι Έλληνες.

Υπήρχαν προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, υπήρχαν ελληνικές κοινότητες σε όλο τον κόσμο και μάλιστα μεγαλουργούσαν επιχειρηματικά και όχι μόνο.

Στη μεγάλη τους πλειοψηφία οι Έλληνες δεν ήταν σπουδαγμένοι, δεν ήταν κοσμοπολίτες. Ήταν, όμως, Έλληνες. Διαπνεόντουσαν από τον δικό μας τρόπο αντίληψης και συμπεριφοράς, τον δικό μας τρόπο οργάνωσης της κοινωνίας.

Η αναγκαιότητα για πολλούς «ΣΠΑΡΤΑΚΟΥΣ»

Του Κώστα Καραΐσκου* 

Μπορεί να έχει νόημα η ενεργός συμμετοχή ενός πολίτη στα δρώμενα των δημοτικών εκλογών; Στο ερώτημα αυτό προσπαθεί να δώσει πειστική – καταφατική – απάντηση το εγχείρημα του ΣΠΑΡΤΑΚΟΥ στον δήμο Κομοτηνής, με βάση όχι μόνο την πολιτική ανάλυση αλλά και την πολιτισμική μαρτυρία του ελληνισμού.

Το εγχώριο τοπίο είναι ξεκάθαρο για καθέναν απροκατάληπτο πολίτη που διατηρεί επαφή με όσα συμβαίνουν στην πατρίδα μας. Το απόλυτο αδιέξοδο του πολιτικού συστήματος ορθώνεται ενώπιόν μας, ταυτόχρονα με την προϊούσα αποσύνθεση του συλλογικού μας βίου: οικονομία θνήσκουσα, δημογραφία δυσοίωνη, ταυτοτική και αξιακή κρίση…

Όντας αδύναμος καθένας εξ ημών μπροστά στα τεράστια αυτά προβλήματα – και με δεδομένη την απουσία κάποιας συνεκτικής, πανελλήνιας προσπάθειας για την ανάταξή τους – αναζητά την πιθανότητα να επηρεάσει τις αντανακλάσεις τους σε τοπικό τουλάχιστον επίπεδο.

Γιατί η επανάσταση του ’21 εξέπεσε στη Βαυαροκρατία

Του Διονύση Τσιριγώτη

Ποιο είναι το βαθύτερο νόημα που κομίζει η επέτειος των 197 χρόνων από την επανάσταση του ’21 και ποιες οι συνέπειες του αποτελέσματός της, στην δομή-λειτουργία του ελληνικού κράτους; Ορμώμενοι από το προοίμιο των Εθνοσυνελεύσεων της Επιδαύρου και του Άστρους, συναγάγουμε ως κεντρικό στόχο του αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης την αξίωση ελευθερίας-ανεξαρτησίας:

«Το ελληνικόν έθνος, το υπό την φρικώδη οθωμανικήν δυναστείαν, μη δυνάμενον να φέρη το βαρύτατον και απαραδειγμάτιστων ζυγόν της τυραννίας και αποσείσαν αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον δια των νομίμων παραστατών του, εις Εθνικήν συνηγμένων Συνέλευσιν, ενώπιον θεού και ανθρώπων την πολιτική αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν».

Η ελευθερία ορίζεται ως αυτονομία, περιγράφοντας τη δυνατότητα ενός ατόμου ν’ αυτό-προσδιορισθεί στον ιδιωτικό, κοινωνικό και πολιτικό του βίο. Συναφώς, ο βαθμός σπουδαιότητας του αγώνα της ελληνικής παλιγγενεσίας δεν εγγράφεται στο πολιτειακό του αποτέλεσμα, αλλά στην αξίωση πολιτικής ελευθερίας, ως έσχατο αγαθό της ανθρώπινης ύπαρξης και ως θεμελιακό υπόβαθρο του ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα του Ελληνισμού.

Ο κοινοτισμός στον αστερισμό των νεοελληνικών πολιτικών ιδεών

Του Μελέτη Μελετόπουλου* από το Άρδην τ. 93

Στον κατάσπαρτο, χωρίς συνοχή και ευθείες γραμμές, χώρο των νεοελληνικών πολιτικών ιδεών, εμφανίσθηκε δυναμικά η κοινοτική πρόταση στο πρόσωπο του μοναχικού στοχαστή Ίωνος Δραγούμη και του συνοδοιπόρου του, Περικλή Γιαννόπουλου. Στην σύνθετη και αντιφατική σκέψη του Δραγούμη, ο κοινοτισμός συνυπάρχει με άλλα ετερογενή στοιχεία, όπως είναι ο δημοτικισμός, ο εθνικισμός και ο κοσμοπολιτισμός, ταυτόχρονα. Ο δραγουμικός κοινοτισμός είναι συντηρητικός, ρομαντικός, προβιομηχανικός∙ άλλοτε συνάδει και άλλοτε όχι με τα άλλα μέρη της πολιτικής του σκέψης. Ο δημοτικισμός και ο κοινοτισμός του, π.χ., έχουν ως κοινό παρονομαστή την αγάπη για την γνήσια και αυθεντική έκφραση του λαού, διότι πρόκειται για την πανάρχαιη γλωσσική του έκφραση και για την εξίσου πανάρχαιη θεσμική του έκφραση. Ο Δραγούμης δεν αναπτύσσει τις κοινοτικές του ιδέες με την ακριβή γλώσσα του πολιτειολόγου, αλλά με την γλαφυρότητα του λάτρη της αγροτικής κοινωνίας, του λογοτέχνη, του αισθητικού και του περιηγητή.
Ο κοινοτισμός του Δραγούμη δεν είναι επαναστατικός, δεν προτείνει δηλαδή την υλοποίηση κάποιας ουτοπίας. Είναι μάλλον συντηρητικός, διότι, σε εποχή που οι κοινότητες ήταν η ζώσα κοινωνιολογική πραγματικότη­τα του Ελληνισμού, ιδίως του τουρκοκρατούμενου και του απόδημου, ο Δραγούμης πρότεινε την αναγνώρισή τους από το κράτος και την ανακοπή της βαθμιαίας αποδόμησής τους.
Σε αντίθεση με τον σοσιαλισμό, τον μαρξισμό, τον ιδεαλισμό και τις άλλες δυτικής προέλευσης θεωρίες, ο κοινοτισμός υπήρξε λοιπόν αυθεντικό προϊόν, που συνελήφθη σε οργανική συνάφεια με το ελληνικό κοινωνιολογικό παρελθόν και την πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου, της διασποράς και των τουρκοκρατούμενων ελληνικών χωρών. Ο Δραγούμης, κατά την μακεδονική του θητεία, έζησε και έδρασε στα πλαίσια των κοινοτήτων και βίωσε την έμπρακτη καθοριστική συμβολή τους στην επιβίωση του χειμαζόμενου Ελληνισμού, καθώς και τις αδυναμίες τους.

Θ. Ζιάκας: Ο ψυχιατρικός κοινοτισμός

Του Θεόδωρου Ζιάκα

Οι αποτελεσματικοί ψυχοθεραπευτές είναι κατά κανόνα χαρισματικά άτομα. Σπάνιες περιπτώσεις. Όμως ακόμα πιο σπάνιες είναι οι περιπτώσεις, όπου το έργο του χαρισματικού θεραπευτή υπερβαίνει το άτομό του και γίνεται Μέθοδος, Σχολή, Θεσμός.

Ο Γιάννης Τσέγκος ανήκει στην κατηγορία των δεύτερων. Εκ Σοφάδων ορμώμενος, σπούδασε ιατρική στα πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Αθηνών, Νευρολογία και Ψυχιατρική στο πανεπιστήμιο του Λονδίνου, όπου και απέκτησε την διδακτική, κλινική και ερευνητική εμπειρία, που του επέτρεψε να κινηθεί σε όλο το πεδίο των σύγχρονων πρακτικών της ψυχοθεραπείας.

Διαγνώσας τα θεραπευτικά πλεονεκτήματα του συνδυασμού Ομαδικής Ανάλυσης και Θεραπευτικής Κοινότητας, εισήγαγε και ανέπτυξε τις πρακτικές αυτές εν Ελλάδι από το 1978 και κυρίως από το 1980 με την δημιουργία του Ανοιχτού Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου και των εν αυτώ θεραπευτικών, εκπαιδευτικών και ερευνητικών Ινστιτούτων. Το βιβλίο του, «Ο ψυχιατρικός κοινοτισμός. Στάσεις και Αποστάσεις στο Σύγχρονο Ψυχοθεραπευτικό Γίγνεσθαι», από τις Εκδόσεις Αρμός, είναι ένα απόσταγμα μακράς θεραπευτικής, ερευνητικής και εκπαιδευτικής δραστηριότητας. Δραστηριότητα που υπήρξε εν πολλοίς καινοτόμος και δημιούργησε «ελληνική σχολή» στην ψυχοθεραπεία.

Το βιβλίο είναι συγχρόνως μια γλαφυρή κατατοπιστική εξιστόρηση  των βασικών τάσεων και φάσεων στην εξέλιξη της ψυχοθεραπείας στον δυτικό κόσμο.

Κωνσταντίνος Δ. Καραβίδας: Με ακούτε τι λέω;

Με ακούτε τι λέω ή θέλετε να σας το επαναλάβω; λέω ότι ο καπιταλισμός και ο σοσιαλισμός, ως φαινόμενα ιστορικά, θα περάσουν και ότι ο κοινοτισμός, ως δεδομένο ζωικό, θά επιβίωση αυτών", Κωνσταντίνος Δ. Καραβίδας: *Σοσιαλισμός και κοινοτισμός (1930) σελ 60.

Πράγματι — ο Οικονομικός Ρεζιοναλισμός1, ο εκ μονίμων γεωοικονομικών λόγων επιχωριάζων εν τω ημετέρω πολυπτυχωμένω ξηροθερμικώ και δυσκόλω τόπω, καθορίζεται—εν συνδυασμώ και με τον μικροαστικόν χαρακτήρα της οικονομίας μας και με την κοινοτικήν οργάνωσιν αυτής, από ουσιώδη και εκδηλότατα δεδομένα.

Έν εξ αυτών είνε το ότι όλα σχεδόν τα χωρικά μας προϊόντα είνε φύσει—και δη χωρίς την απαίτησιν μεγάλων χρηματικών κεφαλαίων—επιδεκτικά μίας πλήρως και εν αυτώ τούτω τω τόπω της παραγωγής των αποσυγκεντρωμένης βιοτεχνικής και βιομηχανικής επεξεργασίας, έτι δε και αυτής της εμπορικής εκμεταλλεύσεως· —πράγμα, το οποίον, εάν συνδυαστή και με την προσφυά εις τας επιδόσεις ταύτας οργάνωσιν της κοινοπραξίας και με τον εξαγνισμόν της πίστεως κάτω από ευθείας και αυστηράς κυρώσεις άρα και τόκους χαμηλούς εν ταις ρεζιοναλιστικαίς τραπέζαις—είνε πρόδηλον, ότι θέλει φέρει εις την ανάλογον εντός του ιδίου τόπου αύξησιν της ζητήσεως εργασίας και του οικονομικού εν γένει χώρου εις κάθε τοπικήν περιοχήν, οπού φυσικά και πληθυσμός πολλαπλάσιος θα δύναται να συγκρατηθή τότε.

Κοινότητα: εκείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει

Η κοινότητα ως δημόσιος χώρος συνεύρεσης, αλληλεγγύης και κοινής ζωής, χθες και σήμερα

Του Δημήτρη Μπούσμπουρα από την Ρήξη φ. 127

Μετά την εφαρμογή του Σχεδίου Καποδίστριας και στην συνέχεια του Σχεδίου Καλλικράτη, οπότε η αυτοδιοίκηση του χωριού εξαερώθηκε, έμεινε το κτήριο της κοινότητας χωρίς χρήση. Ο γραμματέας μεταφέρθηκε στα Λαγκάδια και το κέντρο των υπηρεσιών του δήμου βρέθηκε στη Δημητσάνα. Μετατράπηκε λοιπόν το κτήριο της κοινότητας σε χώρο για τους νέους. Λειτουργεί εδώ και αρκετά χρόνια άτυπα σαν εντευκτήριο συνεύρεσης νέων από 15 έως 25 χρονών. Στην πράξη, το απόγευμα σαν ένας χώρος για παιχνίδι για τους μικρότερους και στη συνέχεια σχεδόν ως μπαρ, με ουίσκι και λαϊκά, ή μάλλον με ποπ σκυλάδικα μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Έτσι ο χώρος απέκτησε μια νέα ταυτότητα. Ακουγότανε συχνά από τους νέους στο χωριό η έκφραση: «πάμε κοινότητα;» Και εννοούσαν κάτι άλλο από αυτό που σήμαινε για τους παλαιότερους. Παρέμενε όμως κάτι κοινό: Η αναφορά στον δημόσιο χώρο που ενώνει με μια διαφορά στην έννοια «κοινό» από τη ζώσα ΚΟΙΝΟτητα που υπήρχε παλαιότερα.

Iστορικά παραδείγματα Aυτοκυβερνώμενων Kοινωνιών

Ο αρχαιοελληνικός κοινοτισμός αναδύθηκε ξανά στα πλαίσια της προ του καπιταλισμού φεουδαρχίας σαν εναλλακτική δυνατότητα προς την επερχόμενη καπιταλιστικοποίηση των κοινωνικών και παραγωγικών σχέσεων, έστω και αν όπως αποδείχθηκε είχε μικρή πιθανότητα να υλοποιηθεί στις τότε πολιτικο-οικονομικές συνθήκες.
Παραδείγματα:
 
1. 1254:  Η πρώτη Ένωση Πόλεων του Ρήνου (59 πόλεις) από το κίνημα των amitas που δημιούργησε τους υστερομεσαιωνικούς δήμους σε όλη την Ευρώπη, στη βάση του αρχαιοελληνικού αθηναϊκού δήμου και της αθηναϊκής δημοκρατίας, στηριζόμενης στη μανιφακτούρα και τις αδελφότητες και εκφραζόμενη με το αυτοδιοίκητο των πόλεων και των γύρω χωριών, κόντρα στους τοπικούς άρχοντες ή τους κάιζερ.
 
2. Κοινότητες κοινοκτημοσύνης και κοινής χρήσης (Markgenossenschaft στον γερμανικό χώρο, Mir στον σλάβικο χώρο): χωρικές κοινότητες με κοινή ιδιοκτησία γης και κοινή χρήση αγαθών που περιλάμβαναν ένα χωριό ή περισσότερα ή και τους κατοίκους μια κοιλάδας-κυρίως στον γερμανικό χώρο, αλλά όχι μόνο-συνήθως στο «αυτοκρατορικό» δίκαιο του 13ου-14ου αιώνα στην Ευρώπη, ο κανόνας ήταν να περιλαμβάνουν 6-12 χωριά. Τα Μιρ ήταν κυρίως αγροτικά κοινόβια(στη σημερινή Ρωσία, Λευκορωσία, Ουκρανία), που λειτούργησαν συνεχώς για πολλούς αιώνες από τον 11ο και μετά, στη βάση της κοινοκτημοσύνης της γης, της αλληλεγγύης μεταξύ των μελών και της δημοκρατικής συγκρότησης.

«Ο κοινοτισμός ως πηγή έμπνευσης μιας νέας οικονομίας» (βίντεο).

Ιστορικές επαναλήψεις Νο 4: Η καθ’ ημάς Ανατολή και το “ρεμπέτ ασκέρ”

Του Γεράσιμου Δεληβοριά

Ο Σαββόπουλος ήταν που έβαλε στο λεξιλόγιο μας την «καθ’ ημάς Ανατολή». Μπορεί τον όρο να είχαν χρησιμοποιήσει άλλοι, εξειδικευμένοι επιστήμονες και λόγιοι, τα αποφθέγματα τους όμως ελάχιστοι τα θυμούνται, ακόμη κι όταν είναι άκρως χαριτωμένα. Ποιος θυμάται ας πούμε, «τα μέζεα του στεατοπυγικού μας υποσυστήματος»;

 Ο Σαββόπουλος έντυσε με λόγια και νότες τα αναρχοαυτόνομα όνειρα και διαθέσεις της νεολαίας του 60. Ωρίμασε μ’ αυτή τη γενιά, την αφομοιωμένη και υποταγμένη στο σύστημα, τη γενιά της επανάστασης και της αρχοντοχωριάτικης μονοκατοικίας στα Βόρεια Προάστια. Προτού εμφανιστεί το ΦέΙσμπουκ, ήταν οι ατάκες του Σαββόπουλου που διαμόρφωναν το λεξιλόγιο αλλά και τη συνείδηση αυτής της γενιάς, που τώρα αποτελεί την «κοινή γνώμη»

 Το γεγονός λοιπόν ότι διαπιστώνει πως «είμαστε ρεμπέτ ασκέρ και η Ευρώπη μας προσφέρεται ως τόπος κανόνων» (συνέντευξη στα ΝΕΑ του Σαββάτου 11/06/16), έχει ιδιαίτερη σημασία. «Η Ελλάδα (συνεχίζει) και ο Νότος πρέπει να εξορθολογήσουν το ανατολικό στοιχείο τους». Και το επιστέγασμα φυσικά: «Το πελατειακό κράτος ανήκει στα ήθη και στα έθιμα μας».

Καμιά λύπηση κε πρωθυπουργέ για τους καναπεδάτους

Του Γιώργου Χατζηαναγνώστου

Από την είσοδο της χώρας στα μνημόνια του Γεωργίου Παπανδρέου μέχρι εσχάτως με την κολοτούμπα των μνημονιακών του Σύριζα υπήρξαν και υπάρχουν πολίτες που εναντιώθηκαν αφυπνίζοντας συνειδήσεις αλλά και συμμετέχοντας ενεργά στην ανατροπή της επι σειράς ετών σχεδιαζόμενης καταστροφής της χώρας.

Υπήρξαν και υπάρχουν πολίτες σε αυτήν την χώρα που ανιδιοτελώς πάλεψαν και παλεύουν για ένα καλύτερο μέλλον για ένα καλύτερο αύριο αυτής της χώρας με όραμα και αισιοδοξία για την νέα γενιά που φεύγει.

Στον αντίποδα υπήρξαν και υπάρχουν οι οπορτουνιστές που προσπάθησαν να αρπάξουν και να εκμεταλλευτούν την προβλεπόμενη αλλαγή σκυτάλης από τους επί σαράντα χρόνια γνωστούς κηφήνες. Επίσης Υπήρξαν και υπάρχουν οι ωχαδελφιστές που όλα τους φταίνε, όλα τα κατηγορούν έχουν για όλα άποψη,αλλά πεισματικά αρνούνται να συμμετέχουν στα κοινά γιατί "τίποτα δεν αλλάζει".

subcomandante marcos - ιστορίες του γερο - αντόνιο

Η συνείδηση της κοινότητας και το όπλο των λέξεων

Μου δίδαξε ο γέρο – Αντόνιο πως κάποιος είναι τόσο μεγάλος όσο ο εχθρός που διάλεξε να παλέψει, κι ότι κάποιος είναι τόσο μικρός όσο μεγάλος είναι ο φόβος που τον διακατέχει. «Διάλεξε ένα μεγάλο εχθρό, κι αυτό θα σ’ αναγκάσει να μεγαλώσεις για να μπορέσεις να τον αντιμετωπίσεις. Μίκρυνε το φόβο σου, γιατί, αν μεγαλώσει, εσύ θα γίνεις μικρός» μου είπε ο γερο – Αντόνιο ένα βροχερό μαγιάτικο απόγευμα, την ώρα εκείνη που βασιλεύουν το ταμπάκο και το λόγος. Η κυβέρνηση τον τρέμει τον λαό του Μεξικού, γι’ αυτό έχει τόσους στρατιώτες και αστυνομικούς. Έχει ένα φόβο πολύ μεγάλο. Κατά συνέπεια, η ίδια είναι πολύ μικρή. Εμείς φοβόμαστε τη λήθη, που πάμε να τη μικρύνουμε με πόνο και αίμα. Γι’ αυτό είμαστε μεγάλοι. [σ. 79]

Ο Υποδιοικητής Μάρκος έχει διπλή ιδιότητα: είναι ο στρατιωτικός του αντάρτικου και ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης του νεοζαπατιστικού κινήματος αλλά και ο επιφορτισμένος με την επικοινωνία των εξεγερμένων ιθαγενικών κοινοτήτων με τον έξω κόσμο. Η δεύτερη ιδιότητά του είναι η πιο γνωστή: αντί για σφαίρες – που παραμένουν πάντως σε ετοιμότητα – πυροβολεί με κείμενα, ποιήματα, διηγήματα, παραμύθια. Ο πρωτότυπος λόγος του συνδυάζει τα εκφραστικά μέσα των ιθαγενών, αγαπημένα του ποιήματα και στίχους τραγουδιών, κινηματογραφικές ατάκες, χιούμορ και αυτοσαρκασμό κ.ά. και οτιδήποτε άλλο κρίνεται κατάλληλο για να αποδώσει την πραγματικότητα των ιθαγενών και να κάνει γνωστά τα αιτήματά τους σε όλο τον κόσμο.


Ο Μάρκος χρησιμοποιεί κάθε μέσο για να φτάσει παντού η φωνή τους (βιβλία, περιοδικά, διαδίκτυο, τηλεόραση, ραδιόφωνο, τηλεφωνικές συνδέσεις με κινηματογράφους), μένοντας πιστός στον συμβολισμό της εικόνας: το πηλίκιο με τα κόκκινα αστέρια ως μακρά ιστορία του αντάρτικου, ο ασύρματος ως στρατιωτική οργάνωση, το παραδοσιακό κόκκινο μαντήλι ως χαρακτήρας ιθαγένειας, η μαύρη κουκούλα ως σήμα των Ζαπατίστας. Ύστερα από διάφορες τραγελαφικές «αποκαλύψεις» από τους απανταχού εχθρούς του, όσοι αγωνιούσαν μπορούν πλέον να πιστεύουν πως διαθέτουν τα πλήρη στοιχεία της ταυτότητάς του και να αναζητούν κρυμμένα μηνύματα στις ακαδημαϊκές του μελέτες. Η απάντησή του εξίσου γνωστή: Άκουσα ότι ανακάλυψαν κι άλλον Μάρκος, κι ότι είναι από το Ταμπίκο. Τουλάχιστον αυτός ο καινούργιος Υποδιοικητής Μάρκος είναι όμορφος; Γιατί τελευταία όλο κακάσχημους μου βάζουν και μου καταστρέφουν όλη τη γυναικεία αλληλογραφία…

«Παράξενοι φτωχοί στρατιώτες» Ποιά είναι άραγε η εθνική τους ταυτότητα;

Του Θεόδωρου Ζιάκα

Το βιβλίο μιλά για κάποιους παράξενους πολεμιστές. Που στον 15^ο αιώνα εμφανίζονται στα βενετικά αρχεία με το όνομα «Στρατιώτες». Αργότερα εμφανίζονται με το όνομα «Αρβανίτες». «Αρβανίτες» ήταν για παράδειγμα πολλοί πρωταγωνιστές της Επανάστασης του 1821. Από τα στοιχεία που μας δίνει το βιβλίο συμπεραίνουμε ότι πρόκειται για στρατιωτική παράδοση, με εκπληκτικές επιδόσεις στον «ανορθόδοξο πόλεμο». Ποια ήταν άραγε η ταυτότητα αυτής της παράδοσης; Η απάντηση στο ερώτημα αυτό είναι και ο κεντρικός σκοπός του βιβλίου.

Θέμα παράξενο και συνάμα τρομερά ενδιαφέρον. Ιδίως ως προς τα γενικότερα συμπεράσματα στα οποία οδηγεί τον αναγνώστη.

Ξέρουμε ότι πολλοί συμπολίτες μας έχουν «αρβανίτικη καταγωγή». Μεταξύ αυτών και ο συγγραφέας του βιβλίου, καθώς επίσης και ο συν-εισηγητής μου Γιώργος Καραμπελιάς. Θα θέσω εξ αρχής το πολύ προκλητικό ερώτημα: γιατί άραγε δεν είναι «Αλβανοί» οι «Αρβανίτες»; Ξέρω βέβαια ότι θα διαμαρτυρηθούν έντονα, καθώς είναι ακράδαντα πεπεισμένοι ότι είναι Έλληνες. Για ποιον όμως λόγο είναι Έλληνες; Με ποιο κριτήριο;

Όπως αντιλαμβάνεστε τίθεται ουσιαστικά το θέμα της «εθνικής ταυτότητας». Ένα θέμα κυρίαρχο στις μέρες μας, όπου η κρίση-σήψη του κράτους μας απειλεί την ακόμα και  την ύπαρξή μας ως έθνους. Τι φταίει; Το ερώτημα αυτό έχει θέσει, εδώ και κάμποσα χρόνια, τον ιστορικό αναθεωρητισμό στην ημερήσια διάταξη. Ο εθνομηδενιστικός αποδομητισμός είναι ήδη κυρίαρχος. Ακολουθεί ασθμαίνοντας πίσω του, ένας αφασικός φουνταμενταλιστικός ψευδοαντίπαλος. Παρά και ενάντια σ’ αυτά κινείται στο περιθώριο η η «μετα-νεωτερική» – «μετα-τεχνοσυστημική» αναζήτηση. Το βιβλίο του Γιώργου Σαλεμή εντάσσεται σ’ αυτό το ρεύμα.

Θ. Ζιάκας: Κοινότητα και Ελληνικός Ανθρωπολογικός τύπος

Ημερίδα Ελληνικός Κοινοτισμός 2014  

 

Τέταρτη Συνεδρία: Η ιδιοπροσωπεία του Ελληνικού Κοινοτισμού: Άμεση δημοκρατία, κοινότητα και ελληνικός ανθρωπολογικός τύπος 

 

Θεόδωρος Ζιάκας: Κοινότητα  και Ελληνικός Ανθρωπολογικός τύπος

 

Συντονιστής: Θεόδωρος Παντούλας 

Ο κοινοτισμός ως πηγή έμπνευσης μιας νέας οικονομίας

Η κρίση μάς ώθησε στην αναζήτηση νέων ιδεών και νέων τρόπων ζωής από τους παλαιότερους που μας έφεραν στη σημερινή κατάσταση. Πολλά από τα παραδείγματα που αναζητούμε είναι δίπλα μας κι ας μην το γνωρίζουμε.

Του Φιλήμονα Καραμήτσου 

Ο καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Βασίλης Νιτσιάκος, με πολύχρονο και αναγνωρισμένο διεθνώς έργο, αναδεικνύει το παράδειγμα μιας μικρής ορεινής κοινότητας της Κόνιτσας, στα Μαστοροχώρια, της σημερινής Πηγής, και παλιά Πεκλάρι, στο βιβλίο του που κυκλοφορεί από τις γιαννιώτικες εκδόσεις Ισνάφι, «Πεκλάρι-Κοινωνική οικονομία μικρής κλίμακας».

Μία κοινότητα που ως τις μέρες μας σχεδόν, τη δεκαετία του ’70, ήταν αυτάρκης, σε μία διαρκή σχέση με το περιβάλλον γύρω της, παράγοντας μια οικονομία βιωματικής αειφορίας και ένα σύστημα κοινοτικού εξισωτισμού, που δεν αποτελούσαν μια εξαίρεση, αλλά μια κοινή συνθήκη για εκατοντάδες χωριά της πατρίδας μας που επιβίωσαν επί αιώνες.

Γ. Κοντογιώργης: Τα ελληνικά κοινά και η νεοτερική ολιγαρχική νομενκλατούρα

Start tv, Κέρκυρα. 28/3/2015. Παρουσίαση: Κώστας Βέργος. Συζήτηση με τον Γιώργο Κοντογιώργη, ομ. καθηγητή του Παντείου Πανεπιστημίου. Τα κοινά (οι κοινότητες) των Ελλήνων από την αρχαιότητα μέχρι τους νεώτερους χρόνους.

Τι είναι τα κοινά/πόλεις στον ελληνικό κόσμο/κοσμοσύστημα και πώς εμπλέκονται στην πολεμική της σύγχρονης ολιγαρχικής νομενκλατούρας εναντίον της δημοκρατίας.

Κουρδικός Κοινοτισμός

Η «δυαδική εξουσία» του δημοκρατικού κοινοτισμού

Ένα από τα αξιοσημείωτα, νέα ποιοτικά στοιχεία που σφραγίζουν την μεγάλη στροφή και ανάπτυξη του κουρδικού κινήματος κατά την τελευταία δεκαετία, είναι και μια απόπειρα γενικής ιδεολογικής αναθεώρησης που πραγματοποιήθηκε στο εσωτερικό του κινήματος, μετά την σύλληψη του Αμπντουλάχ Οτσαλάν. Καρπός αυτών των σημαντικών ιδεολογικών διεργασιών, η στροφή του κουρδικού ριζοσπαστισμού από τον μαρξισμό-λενινισμό σε νεο-κοινοτιστικές ιδέες. Αναδημοσιεύουμε σε αυτό το τεύχος του Άρδην μια εκτεταμένη συνέντευξη του Ερκάν Αϋμπόγα στην Τζάνετ Μπίελ, σύντροφο και συνεργάτιδα του Μάρεϋ Μπούκτσιν (τον Σεπτέμβριο του 2011), η οποία φωτίζει αυτές τις πλευρές. 

Δημοσιεύτηκε στο Άρδην τ. 98

Κατά τα τελευταία πέντε χρόνια, οι Κούρδοι της νοτιοανατολικής Τουρκίας δημιούργησαν κοινοτιστικούς θεσμούς σε μια άνευ προηγουμένου κλίμακα παγκοσμίως. Νωρίτερα φέτος, στο “Χασάνκεϋφ: Μια Ιστορία Αντίστασης” περιέγραψα την μακρόχρονη κουρδική αντίσταση κατά του σχεδίου για ένα τεράστιο υδροηλεκτρικό φράγμα, η οποία συντονίστηκε από τον ηλικίας τριάντα έξι χρόνων Ερκάν Αϋμπόγκα.

Μορφές Κοινοτικής Παραγωγής

Ο κοινοτισμός ως πολιτιστικό εργαστήρι Ιστορικές Βάσεις - Μελλοντικές Προοπτικές

Κοινοτισμός και Οργάνωση – Οικολογικά και Αμεσοδημοκρατικά Προτάγματα