Περιμένετε δίκαιη λύση με τη διζωνική ομοσπονδία; Μα δεν αρκεί ότι την θέλει η Τουρκία;

Του Χρήστου Ιακώβου

Ουδείς πλέον αμφιβάλλει σήμερα ότι το Κυπριακό απέχει πολύ από το να ευρίσκεται πλησίον των στόχων και των παραστάσεων της λύσεως όπως η ελληνική πλευρά τους διεμόρφωσε αμέσως μετά την εισβολή. Ελάχιστοι, όμως, αμφιβάλλουν ότι οι προσπάθειες επίλυσης του προβλήματος διολισθαίνουν βαθμιαία και σταθερά προς τις τουρκικές θέσεις. 

Οι διεθνείς πιέσεις, ιδιαίτερα οι αμερικανικές, που δέχεται η τουρκική πλευρά είναι οριοθετημένες, γεγονός που της επιτρέπει να θέτει μαξιμαλιστικές απαιτήσεις χωρίς σοβαρό κόστος. Ήδη η Τουρκία παρουσιάζει επικοινωνιακά το γεγονός των συνομιλιών ως την τελευταία ευκαιρία και θεωρεί ότι από εδώ και πέρα θα πρέπει η ελληνική πλευρά να αποδείξει ότι θέλει λύση. Στα 43 χρόνια που έχουν περάσει από την εισβολή, η ελληνική πλευρά έχει εξαντλήσει όλα τα περιθώρια υποχωρήσεων. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε αδιέξοδο με την πλάτη στον τοίχο. Από τη μια θα πρέπει να δείξει τη μεγίστη ευελιξία, προκειμένου να μη δώσει προσχήματα στο διεθνή παράγοντα για να επαναλάβει την πρακτική του 2004 που της καταλόγησε την ευθύνη για την απόρριψη του σχεδίου λύσης  του ΟΗΕ.

Η παγίδα με το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου

Του Χρήστου Ιακώβου

Διευθυντή του Κυπριακού Κέντρου Μελετών

Μία από τις άμεσες επιδιώξεις της Τουρκίας μέσω των δικοινοτικών συνομιλιών στην παρούσα φάση είναι η διεθνής νομιμοποίηση της λειτουργίας του παρανόμου αεροδρομίου της Τύμπου. Αυτός θα είναι προσεχώς ένας από τους άμεσους στόχους των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Άλλωστε ο νέος ηγέτης του κατοχικού καθεστώτος, Μουσταφά Ακκιντζί, έσπευσε εξαρχής να συνδέσει της επιστροφή εκείνου του μικρού μέρους της πόλης της Αμμοχώστου, όπως επίσης και της λειτουργίας του λιμανιού της πόλης, με τη νομιμοποίηση του παρανόμου αεροδρομίου της Τύμπου.

Προς εναβρυνομένους «εκσυγχρονιστές» και «προοδευτικούς»

Του Χρήστου Ιακώβου

Το 1998 πέθανε ένας από τους πλέον μεγαλοφυείς διανοουμένους της ελληνικής φιλοσοφικής και πολιτικής σκέψης του 20ου αιώνα, ο Παναγιώτης Κονδύλης. Το έργο του αποτελεί μία ουσιαστική παρέμβαση ορθολογισμού στη νεότερη ελληνική σκέψη, με μία άτεγκτη κριτική στάση για τις παραδεδεγμένες αξίες και νοοτροπίες επί των οποίων οικοδομήθηκε η νεοελληνική κοινωνία. Με το αναλυτικό του νυστέρι κατάφερε να ανατάμει τις πιο σημαντικές πτυχές της ελληνικής πολιτικής ζωής και να επαναπροσδιορίσει έννοιες όπως φιλελευθερισμός, κομουνισμός, εθνικισμός και δημοκρατία μέσα στο νεοελληνικό συγκείμενο.

Το βιβλίο του «Θεωρία του Πολέμου» (1997) προκάλεσε την περισσότερη ένταση και τις πιο αρειμάνιες δημόσιες συζητήσεις, λόγω, κυρίως, του επιμέτρου, μέσω του οποίου ο Κονδύλης, παρέχει πλήρη και αποκαλυπτική ανάλυση της τροχιάς των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Στην ουσία, το επίμετρο εκείνο αποτελεί πρόβλεψη των σημερινών γεγονότων, προ μιας δεκαπενταετίας, και ακόμη δυσμενέστερων εξελίξεων για το εγγύς μέλλον.

Η ηλιθιότητα ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία στην πολιτική

Του Χρήστου Ιακώβου

Το 1949 ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Μέρτον, στο βιβλίο του «Κοινωνική Θεωρία και Κοινωνική Διάρθρωση» πρωτοχρησιμοποίησε τον όρο «αυτοεκληρούμενη προφητεία» (self-fullfilling prophecy), η οποία έχει πολλές εφαρμογές στην καθημερινή μας ζωή και, ιδιαιτέρως, στην πολιτική. Ο όρος αυτός έμελλε να καταστεί ένα σημαντικό εργαλείο ερμηνείας στην κοινωνική και πολιτική θεωρία.

Ο Μέρτον προσδιορίζει την αυτοεκπληρούμενη προφητεία ως μία διαδικασία κατά την οποία μία πεποίθηση ή μία προσδοκία, είτε ορθή είτε λανθασμένη, επηρεάζει το αποτέλεσμα μίας κατάστασης ή τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο ή μία ομάδα θα συμπεριφερθεί. Το φαινόμενο δηλαδή της απόλυτης διασύνδεσης της πίστης με τη συμπεριφορά, το οποίο αρχικώς ξεκινά ως εσφαλμένος προσδιορισμός μίας κατάστασης που προκαλεί μία νέα συμπεριφορά, η οποία με τη σειρά της κάνει την αρχική εσφαλμένη αντίληψη να γίνεται πραγματικότητα. Αυτή η αληθοφανής εγκυρότητα της αυτεκπληρούμενης προφητείας διαιωνίζει την κυριαρχία του λάθους. Έτσι ο προφήτης θα εξηγήσει τα γεγονότα ως απόδειξη ότι ήταν εξ αρχής απολύτως ορθός.

Τα Σεπτεμβριανά και η τουρκική πολιτική μυθολογία

Του Χρήστου Ιακώβου

Με τον όρο «Σεπτεμβριανά» καθιερώθηκε να αναφέρεται στην ιστοριογραφία το οργανωμένο πογκρόμ της νύκτας 6^ης προς 7^η Σεπτεμβρίου του 1955, όταν ο καθοδηγούμενος από το τουρκικό παρακράτος όχλος προκάλεσε βίαια επεισόδια, κυρίως εναντίον των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης, δημιουργώντας κλίμα τρομοκρατίας και ανασφάλειας.

Η Εθνική και τα νοητά είδωλα του κυπριωτισμού

Του Χρήστου Ιακώβου

Κάθε φορά που μία διεθνής επιτυχία της εθνικής Ελλάδος γίνεται γεγονός, προκαλώντας έξαλλους πανηγυρισμούς στην Κύπρο, μία μερίδα αντιδρά καταφεύγοντας στις μόνιμες και αφοριστικές επωδούς περί εθνικισμού για να ερμηνεύσει μία αυθόρμητη συνειδησιακή εκδήλωση.

Μετά την εμπειρία του 1974, κάποιοι «προοδευτικοί» και σήμερα, πολλοί εξ αυτών, συμπυκνωμένοι στο αχαρτογράφητο πολιτικώς σχήμα του λεγομένου «εκσυγχρονισμού»(sic), οι οποίοι φαντάζονται ότι είναι πιο ρεαλιστές από τους ούτως ή άλλως λοιδορημένους «εθνικιστές», αφού πίστευσαν ότι ξεπέρασαν τους «εθνικιστικούς αταβισμούς» και υιοθετώντας ιδεολογικά αναμασήματα ενός ξενόφερτου ειρηνισμού και οικουμενισμού, θεώρησαν ότι θα μπορούσαν να οικοδομήσουν ένα νέο πολιτικό πολιτισμό στην Κύπρο, στηριζόμενοι στην ιδεολογία του κυπριωτισμού, ο οποίος σταδιακά θα κυριαρχούσε σε βάρος της επικρατούσας ελληνικής εθνικής συνείδησης.